بازشناسی روش و تحلیل نشانه شناسی در نظام‌های معنایی تحولات خانواده: فیلم جدایی نادر از سیمین

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی مشاوره، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد گروه مشاوره خانواده، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استاد، گروه مشاوره خانواده، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/jks.2020.54262.1351
چکیده

بازنمایی یکی از مفاهیم بنیادی در مطالعات رسانه‌ای و راه و روشی است که از آن طریق، رسانه‌ها حوادث و واقعیت‌ها نشان داده می‌شود. در این روش کلمات، تصاویر، موسیقی و دیگر عناصر فیلم به مثابه نشانه‌ای در نظر گرفته شده است که از طریق آن‌ها معانی احتمالی متفاوتی خلق می‌گردد. پژوهش حاضر با هدف،  تحلیل نشانه‌شناسی در نظام­ های معنایی تحولات خانواده درصدد رمزگذاری مفاهیم معنادار بود. در این پژوهش از آنجا که با تصاویر متحرک، موسیقی و کلام به عنوان متن رسانه‌ای سروکار داشت، از روش کیفی با رویکرد نشانه‌شناسی برای بررسی نشانه­ های تصویری موجود در فیلم­ منتخب سینمایی استفاده شد. فیلم یک تحول بافتی عمیق در خانواده را مطرح ساخت. از نظر رمزگان فنی نیز مشخص شد که تمام عناصر طراحی فنی بیانگر دوگانه موجود بین زوجین بود که منجر به اختلاف شده و این اختلاف در سطوح و مناسک اجتماعی متقابل زوجین نیز در یخش رمزگان اجتماعی آشکار بود. در نتیجه مفهوم اصلی فیلم از انسان امروزی که گویی در بافت اجتماعی سرزمین‌اش، نه آن قدر نسبت به فرهنگ و گذشته خودش وابستگی و اعتقاد دارد و نه اطلاع و علم لازم نسبت به جهان مدرن و لوازم زندگی مدرن و پسامدرن را دارد.