فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هیومیک­اسید از مواد آلی خاک بوده و افزون بر تأثیر بر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک، در رشد و تحمل گیاه در برابر تنش‌ها مؤثرند. با وجود استفاده از منابعی مانند لئوناردیت برای استخراج، شناسایی منابع جایگزین و کم‌هزینه می‌تواند به تولید بیشتر کمک کند. در سال‌های اخیر روش‌های زیستی، به‌ویژه به‌کارگیری قارچ تریکودرما با توان تولید آنزیم‌هایی نظیر سلولاز، زایلاناز و بتا-گلوکوزیداز مورد توجه قرار گرفته است. در این پژوهش، تولید هیومیک‌اسید زیستی از ضایعات لیگنوسلولزی با استفاده از تریکودرما هارزیانوم در سامانه‌ی تخمیر حالت جامد با هدف ارزیابی ویژگی‌های شیمیایی، ساختاری و زیستی و مقایسه با هیومیک‌اسید معدنی(تجاری) انجام شد. نتایج طیف‌سنجی فروسرخ و فرابنفش– مرئی نشان داد گروه‌های کربونیل و هیدروکسیل و نسبت جذب در طول‌موج‌های ۴۶۵ و ۶۶۵ نانومتر در نمونه زیستی نسبت به هیومیک­اسید معدنی بیشتر است که بیانگر ساختار کمتر آروماتیک و واکنش‌پذیری بالاتر آن است. تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی میدان‌گسیل ساختار لایه‌ای و متخلخل همراه با ذرات نانوکریستالی سلولز (۳۰–۱۰۰ نانومتر) را نشان داد. کروماتوگرافی گازی و مایع وجود استرهای آروماتیک، اسیدهای آلی و متابولیت ویریدین را تأیید کرد. عصاره‌ی هیومیک زیستی رشد قارچ‌های فوزاریوم گرامینیوروم و رایزوکتونیا سولانی را مهار و شاخص‌های رشد گندم را در خاک آلوده بهبود داد. فعالیت آنزیمی قارچ در تخریب مواد لیگنوسلولزی و تشکیل گروه‌های عملکردی مؤثر بود. نتایج نشان می‌دهد هیومیک‌اسید زیستی حاصل از تریکودرما هارزیانوم فرآورده‌ای واکنش‌پذیر و زیست‌فعال است و می‌تواند جایگزینی زیست‌سازگار برای هیومیک‌اسیدهای معدنی در کشاورزی پایدار باشد.