رتبه‌بندی واحدهای زراعی با استفاده از رهیافت تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) و تحلیل سلسله مراتبی (AHP) مطالعه موردی منطقه سیستان

doi
10.30490/aead.2014.58846
چکیده

کوشش‌های اقتصادی انسان همواره معطوف آن بوده است که حداکثر نتیجه را با کمترین امکانات و عوامل موجود به‏دست آورد. این تمایل را می‌توان دستیابی به کارایی و بهره-وری بالاتر نامید. هدف مطالعه حاضر رتبه‌بندی واحدهای زراعی منطقه سیستان با استفاده از رهیافت ترکیبی تحلیل پوششی داده‌ها و فرایند تحلیل سلسله مراتبی است. داده‌های مورد استفاده در این مطالعه شامل 15 واحد زراعی بوده که در سال زراعی 89-90 جمع آوری شده است. به‏ منظور رتبه‌بندی این واحدها، ابتدا کارایی زوجی (دوبه‌دو) هر یک از آن‏ها محاسبه و سپس ماتریس فرایند سلسله مراتبی از مقایسات زوجی هر یک از مقادیر کارایی واحدها تشکیل شد و نهایتاً رتبه‌بندی واحد‌های زراعی انجام گرفت. نتایج رتبه‌بندی بر اساس کارایی نشان داد که مزرعه 1، 13 و 15 با مقدار کارایی فنی 1 بالاترین رتبه و مزرعه 14 با مقدار 213/0 پایین‌ترین رتبه را دارد. نتایج رتبه‌بندی بر اساس تحلیل سلسله مراتبی حاکی از آن بود که مزرعه 1 با وزن 09/0 اولین رتبه، و مزرعه 12 با وزن 046/0 آخرین رتبه را بین مزارع به لحاظ کارایی دارند. بر اساس یافته‌ها، روش DEA رتبه‌بندی کاملی را از واحدهای زراعی ارائه نداده و صرفاً رتبه‌بندی را به صورت دو گروه کارا و ناکارا انجام داده است. لذا رتبه‌بندی کامل مستلزم اندازه‌گیری بهره‌وری نسبی و مقایسه واحدها از نظر برخی جنبه‌های کاربردی نظیر روش تحلیل سلسله مراتبی است که به کنترل مجدد داده‌ها و ستانده ها اقدام و از صحت آن اطمینان حاصل می‏کند.طبقه بندی JEL: CO2, C61