فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیب‌­زمینی، بعد از گندم، برنج و ذرت چهارمین گیاه مهم از نظر امنیت غذایی است. تناوب زراعی نیز نقش مهمی در دستیابی به حداکثر عملکرد محصول دارد. برای افزایش عملکرد غده سیب­زمینی، گیاهان یولاف، باقلا، جو، سیب­زمینی، ذرت، کانولا، یونجه و گندم برای قرار گرفتن در تناوب پیشنهاد شده‌­اند. با این‌­حال، قرارگیری این گیاهان در تناوب زراعی با سیب­‌زمینی تنها ناظر به افزایش محصول بوده است و اثرات زیست‌­محیطی گیاهان موردتوجه قرار نگرفته است؛ بنابراین، در مطالعه حاضر اثرات زیست­‌محیطی هشت گیاه زراعی پیشنهاد‌شده مورد ارزیابی قرار گرفت تا بهترین گیاهان برای قرارگیری در تناوب زراعی با سیب­‌زمینی با درنظر گرفتن تأثیر آن‌ها بر سلامت انسان، منابع محیطی و اکوسیستم‌­ها معرفی شود. بدین­‌منظور، اثرات زیست­‌محیطی گیاهان فوق با استفاده از نرم­‌افزار سیماپرو (Vr 9.5) مورد ارزیابی قرار گرفت. بیشترین خسارت وارده به سلامت انسان توسط کانولا و سپس گندم و باقلا ایجاد شد. این در حالی است که یونجه، کم‌ترین سطح خسارت به سلامت انسان (18/93 درصد کمتر از کانولا) را داشت. کانولا، همچنین، بیش‌ترین سطح خسارت به اکوسیستم­‌ها را نیز ایجاد کرد. اثر هر هشت گیاه بر مصرف منابع محیطی، ناچیز بود. به‌­طورکلی، با درنظر گرفتن هر سه طبقه خسارت (سلامت انسان، اکوسیستم­ها و منابع محیطی) کانولا، نامناسب‌­ترین گیاه برای قرارگیری در تناوب زراعی با سیب‌­زمینی است و کم‌ترین خسارت به یونجه، یولاف و سیب­زمینی اختصاص داشت. بر این اساس، می‌توان یک برنامه تناوب زراعی چهارساله را به‌­صورت (سیب­زمینی، یونجه، سیب‌­زمینی، ذرت) برای به حداقل رساندن خسارات زیست‌­محیطی پیشنهاد نمود.