فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر روش‌های مختلف کنترل علف‌های ­هرز بر عملکرد دانه و روغن گلرنگ بهاره انجام شد. این آزمایش در ۱۲ تیمار شامل 1. یک‌بار وجین دستی در مرحله روزت 2. دوبار وجین دستی قبل از طویل­‌شدن ساقه 3. گیاه پوششی گاودانه 4. گیاه پوششی ماشک گل خوشه‌ای 5. مخلوط گیاهان پوششی 6. مالچ کاه و کلش گندم 7. کاربرد علف‌کش تریفلورالین به مقدار 2/5 لیتر در هکتار 8. کاربرد علف‌کش تریفلورالین به مقدار 1/25 لیتر در هکتار + هالوکسی فوپ آر متیل به مقدار 0/5 لیتر در هکتار 9. تریفلورالین به مقدار 1/25 لیتر در هکتار + فن‌مدیفام به مقدار 1/5 لیتر در هکتار 10. فن‌مدیفام به مقدار 1/5 لیتر در هکتار + هالوکسی فوپ آر متیل به مقدار 0/5 لیتر در هکتار 11. عدم­کنترل علف‌های ­هرز 12. کنترل کامل دستی علف‌های­ هرز از زمان رویش تا رسیدگی گلرنگ بود و  به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال 1400 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز واقع در ایستگاه تحقیقاتی خلعت­پوشان در منطقه نزدیک باسمنج اجرا شد. نتایج نشان داد که بیشترین افزایش در تعداد دانه‌ها در بوته، تحت تأثیر تیمار کنترل کامل دستی علف‌های­ هرز به‌­دست آمد. همچنین، بالاترین درصد روغن در تیمار علف‌کش تریفلورالین + فن‌مدیفام نسبت‌به عدم ­کنترل علف‌های­‌ هرز مشاهده شد. بیشترین عملکرد دانه با مقدار 783/3 گرم در مترمربع در تیمار کنترل کامل دستی علف‌های هرز به ­دست آمد. مقایسه میانگین بیوماس علف‌های ­هرز تحت تأثیر روش‌های کنترل نشان داد که بیشترین بیوماس علف‌های­ هرز (188/9 گرم در مترمربع) مربوط به عدم ­کنترل علف‌های­ هرز بود، درحالی­­که کمترین بیوماس (78/9 گرم در مترمربع) به گیاه پوششی ماشک خوشه‌ای + گاودانه تعلق داشت. با توجه‌به نتایج، در میان روش‌های مختلف کنترل علف‌های­ هرز، علف‌کش تریفلورالین + فن‌مدیفام، علف‌کش هالوکسی فوپ آر متیل + فن‌مدیفام، وجین دستی دوبار قبل از طویل­ شدن ساقه، گیاه پوششی گاودانه و ماشک گل ­خوشه‌ای، مالچ کاه و کلش و همچنین کنترل کامل دستی علف‌های­ هرز تأثیر معنی‌­داری بر افزایش عملکرد دانه داشتند. کنترل علف‌های ­هرز به‌دلیل افزایش عملکرد دانه و درصد روغن، به‌طور قابل­‌توجهی موجب افزایش عملکرد روغن گردید. بنابراین، استفاده از تیمارهای گیاه پوششی گاودانه و ماشک گل خوشه‌ای و همچنین مالچ کاه و کلش به‌­منظور کنترل علف‌های­ هرز در مزارع گلرنگ و کاهش نیاز به علف‌کش‌ها پیشنهاد می‌شود.