فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور ارزیابی واکنش برخی صفات مورفولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد لوبیا چشم‌­بلبلی به محلول‌پاشی متانول تحت شرایط تنش خشکی، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک­‌های کامل تصادفی در سه تکرار طی تابستان سال 1400 در منطقه دزفول اجرا گردید. در این تحقیق تنش خشکی به‌صورت دور آبیاری در چهار سطح (آبیاری پس از 80، 110، 140 و 170 میلی­متر تبخیر) از تشتک تبخیر کلاس A، به‌عنوان فاکتور اصلی و محلول‌پاشی مقادیر (صفر، 10، 20 و 30 درصد حجمی متانول) به‌عنوان فاکتور فرعی بود. نتایج آزمایش نشان داد که اعمال تنش خشکی به‌طور معنی‌­داری باعث کاهش ارتفاع گیاه، تعداد برگ در بوته، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن صد دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیکی و شاخص برداشت گردید که میزان این کاهش با افزایش شدت تنش خشکی بیشتر شد. درحالی‌که، تیمار محلول‌پاشی متانول بر تمامی صفات موردبررسی اثر مثبت و معنی­‌داری داشت و این تأثیر در محلول‌پاشی با 30 درصد حجمی متانول به حداکثر خود رسید. بر اساس مقایسه میانگین تیمارها بیش‌ترین میزان ارتفاع بوته (159/64 سانتی‌متر)، تعداد برگ در بوته (69/7 عدد)، تعداد غلاف در بوته (60 عدد)، تعداد دانه در غلاف (12/6 عدد)، وزن صد دانه (20/01 گرم)، عملکرد دانه (2260 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد بیولوژیکی (4712 کیلوگرم در هکتار) و شاخص برداشت (48 درصد) به محلول­‌پاشی 30 درصد حجمی متانول در شرایط آبیاری پس از 80 میلی‌متر تبخیر و کم‌ترین مقادیر آن‌ها به ترکیب تیماری عدم محلول‌­پاشی متانول (شاهد) در شرایط آبیاری پس از 170 میلی‌متر تبخیر تعلق داشت. بنابراین، می‌­توان کاربرد 30 درصد حجمی متانول را به‌عنوان برترین تیمار متانول در تعدیل اثر منفی تنش خشکی بر خصوصیات مورفولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد لوبیا چشم‌بلبلی توصیه نمود.