فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاهان، به‌عنوان بهترین منبع سلنیوم، این عنصر ‌را از خاک جذب می‌کنند. در سال‌های اخیر، نانو ذرات سلنیوم، به‌عنوان نانو ذرات پایدار، جهت‌ استفاده به‌عنوان کود‌ گیاهی معرفی‌شده‌اند. با‌‌توجه‌‌به نقش مهم سلنیوم در گیاهان، نیاز ضروری بدن ‌انسان و حیوانات به آن و اثرات‌ سمی آن در غلظت‌های بالا، تحقیق حاضر با هدف ارزیابی اثر سلنیوم (به شکل بالک و نانو) بر صفات رشدی و بیوشیمیایی اسفناج در شرایط گلخانه انجام شد. این تحقیق شامل  هفت تیمار مختلف شامل آب مقطر، محلول‌پاشی با سطوح پنج، 10 و 20 میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم و محلول‌پاشی با سطوح پنج، 10 و 20 میلی‌گرم در لیتر سلنات‌سدیم بود که به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج حاکی از افزایش ماده‌خشک ریشه، محتوای پرولین، فلاونوئید، طول گیاه و فعالیت آنزیم پراکسیداز تحت افزایش سطوح هر دو تیمار بود. براساس یافته‌ها، افزایش در غلظت نانوسلنیوم تا 10 میلی‌گرم در لیتر موجب افزایش ماده خشک برگ، نشت یونی، فعالیت آنتی‌اکسیدان و آنزیم کاتالاز گردید و در غلظت 20 میلی‌گرم در لیتر از میزان این صفات کاسته شد. البته افزایش غلظت سلنات‌سدیم تا 20 میلی‌گرم در لیتر، موجب بهبود فعالیت آنتی‌اکسیدان و آنزیم کاتالاز، و تعداد برگ در بوته شد. با این‌وجود حداکثر فعالیت آنزیم کاتالاز در پنج میلی‌گرم در لیتر ثبت گردید. تعداد برگ در بوته نیز در  پنج میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم کم‌ترین میزان را نشان داد و در سایر سطوح افزایش یافت. درحالی‌که تنها  پنج میلی‌گرم در لیتر سلنات‌سدیم موجب افزایش ماده خشک برگ شد و سایر سطوح این تیمار موجب کاهش آن شدند. طول ریشه نیز تنها تحت تأثیر  پنج میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم افزایش یافت و در سایر غلظت‌های سلنیوم (در هر دو شکل نانو و بالک)، کاهش داشت. مالون‌دی‌آلدئید و فنل نیز تنها در  پنج میلی‌گرم در لیتر سلنات‌سدیم بیش‌ترین محتوی را نشان داد. این در حالی بود که در سطوح دیگر سلنات‌سدیم و همچنین در تمام سطوح شکل نانو، کاهش آن مشاهده گردید. در مقابل، نشت یونی در غلظت 10 میلی‌گرم در لیتر سلنات‌سدیم بالاترین میزان را داشت و در سایر غلظت‌ها کاهش یافت. تفاوت در تأثیر سطوح مختلف تیمار‌ها بر صفات مورد مطالعه نشان‌دهنده این ‌است که هر صفت تحت تأثیر سطوح خاصی از تیمار‌ها در حالت بهینه نمایان می‌شود. در ‌نتیجه اهمیت مقدار مصرفی ترکیبات سلنیوم (بالک یا نانو) در فعالیت‌های پژوهشی برجسته می‌گردد.گیاهان، به‌عنوان بهترین منبع سلنیوم، این عنصر ‌را از خاک جذب می‌کنند. در سال‌های اخیر، نانو ذرات سلنیوم، به‌عنوان نانو ذرات پایدار، جهت‌ استفاده به‌عنوان کود‌ گیاهی معرفی‌شده‌اند. با‌‌توجه‌‌به نقش مهم سلنیوم در گیاهان، نیاز ضروری بدن ‌انسان و حیوانات به آن و اثرات‌ سمی آن در غلظت‌های بالا، تحقیق حاضر با هدف ارزیابی اثر سلنیوم (به شکل بالک و نانو) بر صفات رشدی و بیوشیمیایی اسفناج در شرایط گلخانه انجام شد. این تحقیق شامل  هفت تیمار مختلف شامل آب مقطر، محلول‌پاشی با سطوح پنج، 10 و 20 میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم و محلول‌پاشی با سطوح پنج، 10 و 20 میلی‌گرم در لیتر سلنات‌سدیم بود که به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج حاکی از افزایش ماده‌خشک ریشه، محتوای پرولین، فلاونوئید، طول گیاه و فعالیت آنزیم پراکسیداز تحت افزایش سطوح هر دو تیمار، بود. براساس یافته‌ها، افزایش در غلظت نانوسلنیوم تا 10 میلی‌گرم در لیتر موجب افزایش ماده خشک برگ، نشت یونی، فعالیت آنتی‌اکسیدان و آنزیم کاتالاز گردید و در غلظت 20 میلی‌گرم در لیتر از میزان این صفات کاسته شد. البته افزایش غلظت سلنات‌سدیم تا 20 میلی‌گرم در لیتر، موجب بهبود فعالیت آنتی‌اکسیدان و آنزیم کاتالاز، و تعداد برگ در بوته شد. بااین‌وجود حداکثر فعالیت آنزیم کاتالاز در پنج میلی‌گرم در لیتر ثبت گردید. تعداد برگ در بوته نیز در  پنج میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم کم‌ترین میزان را نشان داد و در سایر سطوح افزایش یافت. درحالی‌که تنها  پنج میلی‌گرم در لیتر سلنات‌سدیم موجب افزایش ماده خشک برگ شد و سایر سطوح این تیمار موجب کاهش آن شدند. طول ریشه نیز تنها تحت تأثیر  پنج میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم افزایش یافت و در سایر غلظت‌های سلنیوم (در هر دو شکل نانو و بالک)، کاهش داشت. مالون‌دی‌آلدئید و فنل نیز تنها در  پنج میلی‌گرم در لیتر سلنات‌سدیم بیش‌ترین محتوی را نشان داد. این در حالی بود که در سطوح دیگر سلنات‌سدیم و همچنین در تمام سطوح شکل نانو، کاهش آن مشاهده گردید. در مقابل، نشت یونی در غلظت 10 میلی‌گرم در لیتر سلنات‌سدیم بالاترین میزان را داشت و در سایر غلظت‌ها کاهش یافت. تفاوت در تأثیر سطوح مختلف تیمار‌ها بر صفات مورد مطالعه نشان‌دهندة این ‌است که هر صفت تحت تأثیر سطوح خاصی از تیمار‌ها در حالت بهینه نمایان می‌شود. در ‌نتیجه اهمیت مقدار مصرفی ترکیبات سلنیوم (بالک یا نانو) در فعالیت‌های پژوهشی برجسته می‌گردد.