تأثیر بارندگی بر پایداری شیروانیهای خاکی غیراشباع در مسیر زیرساختهای حمل- ونقل با استفاده از آنالیز همبسته تراوش- تغییرشکل
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی مهندسی عمران- ژئوتکنیک، دانشگاه تبریز
2 استاد دانشگاه تبریز- دانشکده عمران
3 استاد، مهندسی عمران- ژئوتکنیک، دانشگاه اِکستر انگلستان
doi
10.22075/jtie.2020.19178.1432چکیده
امروزه، حملونقل یکی از اجزای مهم اقتصاد ملی محسوب میگردد. هر ساله بسیاری از تپههای خاکی و دامنه کوهها برای احداث زیرساختهای حملونقل خاکبرداری میشوند. پایداری ترانشههای ایجاد شده در اثر خاکبرداریها، در دورهاجرا و بهرهبرداری پروژه از اهمیت ویژهای برخوردار است. در طبیعت، این ترانشهها عمدتاً غیراشباع بوده و بایستی با استفاده از تئوری خاکهای غیراشباع بررسی گردند. یکی از دلایل اصلی ناپایداری ترانشهها، بارش باران و نفوذ آب ناشی از آن میباشد. در این تحقیق، با استفاده از تئوری خاکهای غیراشباع و روش عددی تفاضلمحدود، روند نفوذ آب باران و تأثیر آن در تغییرات فشار آب منفذی، درجه اشباع، تغییرشکلها و در نهایت پایداری آن در طول مدت زمان بارشها بررسی گردید. برای این منظور، علاوه بر انجام آزمایشهای صحرایی و آزمایشگاهی جهت برآورد پارامترهای ژئومکانیک مصالح، از نرمافزار RETC برای به دست آوردن پارامترهای منحنی آب- خاک استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد که ضریب اطمینان با طولانیتر شدن بارشهای با شدت کم در مدت 5 ماه از 283/1 به 221/1 کاهش پیدا کرده، ولی نرخ کاهش به حدی نیست که باعث ناپایداری کامل شیروانی گردد. ولی برای بارش کوتاه مدت- شدت زیاد، بهدلیل عدم فرصت نفوذ و جریان آب در شیروانی، بیشترین تأثیر در دو متر بالایی شیروانی اتفاق افتاده و در این محدوده علاوه بر افزایش وزن، کاهش مکش و مقاومت برشی خاک غیراشباع اتفاق افتاده است. در نتیجهی اثر مضاعف این دو عامل، ضریب اطمینان در طول مدت 48 ساعت به مقدار 981/0 کاهش پیدا کرده و منجر به ناپایداری شیروانی گردیده است.