بررسی تغییرات شاخص‌های مورفوفیزیولوژیک و بیوشیمیایی برخی از ارقام انگور (Vitis vinifera L.) با کاربرد اسیدسالیسیلیک در شرایط تنش شوری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

5 استادیار، بخش زراعی و باغی، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، اراک، ایران

doi
10.22084/ppt.2025.30688.2154
چکیده

به­‌منظور بررسی برخی ویژگی‌­های ارقام انگور تحت تنش شوری و اسیدسالیسیلیک، آزمایشی در گلخانه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اراک به­‌صورت اسپلیت اسپلیت پلات (پلات اصلی شامل شوری در چهار سطح (صفر، 30، 60 و 90 میلی‌مولار نمک کلرید سدیم)، پلات فرعی شامل محلول‌­پاشی برگی اسیدسالیسیلیک در سه سطح (صفر، 150 و 300 میلی‌گرم بر لیتر) و پلات فرعی فرعی شامل چهار رقم انگور (بیدانه سفید، لعل سیاه، شیرازی و صاحبی) در قالب طرح بلوک‌­های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که با افزایش تنش شوری، سطح و تعداد برگ، میزان رنگیزه‌­های فتوسنتزی و تراکم روزنه در برگ ارقام مورد بررسی (بیدانه سفید، لعل سیاه، شیرازی و صاحبی) کاهش معنی­‌داری نشان داد. همچنین، در سطح 90 میلی‌­مولار تنش در رقم بیدانه، کم‌ترین میزان محتوای نسبی آب (23 درصد) و عنصر پتاسیم در برگ (6/23 درصد) بود و میزان نشت یونی (1/35 درصد)، محتوای عنصر سدیم (2/20 درصد) و نسبت سدیم/پتاسیم در برگ (12/22 درصد) در این تیمار افزایش نشان داد. در مقابل، کاربرد اسیدسالیسیلیک در سطوح تنش شوری، موجب کاهش اثرات تنش گردید و تیمار اسیدسالیسیلیک 300 میلی‌­گرم بر لیتر در رقم لعل، موجب کاهش 5/33 درصدی در محتوای عنصر سدیم برگ گردید و بیش‌ترین میزان رنگیزه‌­های کلروفیل a و کل نیز در همین غلظت ثبت شد. به­‌طورکلی مشاهده شد که غلظت 300 میلی­گرم بر لیتر اسیدسالیسیلیک­ در شرایط تنش شوری موجب بهبود شرایط در ارقام انگور گردید و از نظر مقاومت ارقام نیز، رقم لعل دارای بیش‌ترین مقاومت در برابر تنش شوری بود.