فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: حد پایین دمای بحرانی برای گوساله‌های تازه متولدشده بین 5 تا 15 درجه سلسیوس است. وقتی دمای هوا کم‌تر از حد کم دمای بحرانی باشد، گوساله برای حفظ دمای بدن به انرژی بیش‌تری نیاز دارد. اگر گوساله‌ در این شرایط با همان مقدار شیری که در شرایط معتدل آب و هوایی دریافت می‌کند تغذیه شود، انرژی کم‌تری صرف رشد خواهد شد. در بسیاری از مزارع کوچک و متوسط ایران، گوساله‌ها به طور معمول با چهار لیتر در روز خوراک مایع به صورت ثابت تا زمان شیرگیری تغذیه می‌شوند. هدف اصلی این پژوهش بررسی اثر سطح تغذیه جایگزین شیر (4 در مقابل 6 لیتر در روز) بر الگوی مصرف خوراک و سلامت در گوساله‌های شیرخوار تحت تنش سرمایی بود.مواد و روش‌ها: بیست‌وچهار رأس گوساله ماده تازه متولدشده (سه روز سن) هلشتاین (میانگین وزن 84/0 ± 1/40) به‌طور تصادفی به دو گروه دریافت‌کننده سطح محدود (چهار لیتر در روز) یا سطح متوسط (شش لیتر در روز) جایگزین شیر اختصاص داده شدند. گوساله‌ها در فضای باز و در جایگاه‌های انفرادی و با میانگین دمای محیطی سه درجه سانتی‌گراد پرورش داده شدند. مصرف جایگزین شیر، خوراک آغازین، نمره مدفوع و دمای هوا روزانه ثبت ‌شد. تمامی گوساله‌ها سه روز متوالی در دوره پیش (روزهای 50 تا 52) و پس از شیرگیری (83 تا 85) در فاصله ساعت 09:00 صبح تا 17:00 عصر برای ثبت فعالیت‌های خوردن، نشخوار کردن، استراحت کردن، ایستادن، نشستن (لم دادن)، آشامیدن و رفتارهای دهانی غیرتغذیه‌ای هر 5 دقیقه یک‌بار و به‌صورت مشاهده‌ای پایش قرار شدند. از مدل رگرسیون لجستیک با توزیع دوجمله‌ای برای ارزیابی شانس وقوع اسهال و نیاز به درمان آن و از مدل رگرسیون پویسون نیز برای ارزیابی تفاوت بین تیمارها در شمار وقوع اسهال، مدت زمان ابتلاء به اسهال و روزهای درمان استفاده شد.یافته‌ها: گوساله‌های دریافت کننده سطح متوسط جایگزین شیر مصرف ماده خشک جایگزین شیر و افزایش وزن روزانه بیش‌تر از گوساله‌های تغذیه شده با سطح محدود داشتند. الگوی مصرف خوراک شامل وعده‌های خوردن (0/6 دفعه طی 8 ساعت)، مدت‌زمان خوردن در هر وعده (7/10 دقیقه)، فاصله بین وعده‌های غذایی (1/80 دقیقه)، نرخ خوردن (5/14 گرم خوراک آغازین در هر دقیقه) و اندازه وعده غذایی (5/154 گرم خوراک آغازین در هر وعده خوردن) و نیز الگوی فعالیت نشخوار شامل وعده‌های نشخوار (8/3 دفعه طی 8 ساعت)، مدت زمان نشخوار در هر وعده (1/17 دقیقه) و فاصله بین وعده‌های نشخوار (2/129 دقیقه) تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. زمان صرف شده برای نشخوار و آشامیدن در گوساله‌های تغذیه شده با سطح متوسط جایگزین شیر بیش‌تر از گوساله‌های تغذیه شده با سطح محدود بود. در دوره پس از شیرگیری در مقایسه با دوره پیش از شیرگیری، شمار وعده‌های خوردن، مدت زمان خوردن در هر وعده، نرخ خوردن، اندازه وعده غذایی، مدت زمان نشخوار در هر وعده و زمان ایستادن بیش‌تر و فاصله بین وعده‌های غذایی و زمان نشستن کم‌تر بود. شمار وقوع اسهال تفاوتی بین تیمارها نداشت. شانس وقوع اسهال و درمان آن به‌ترتیب در گوساله‌های تغذیه شده با سطح محدود تغذیه جایگزین شیر کم‌تر و بیش‌تر از گوساله‌های تغذیه شده با سطح متوسط بود. مدت زمان ابتلاء به اسهال و زمان درمان در گوساله‌های تغذیه شده با سطح محدود جایگزین شیر کم‌تر از گوساله‌های تغذیه شده با سطح متوسط بود.نتیجه‌گیری: سطح متوسط تغذیه جایگزین شیر سبب افزایش میانگین افزایش وزن روزانه در گوساله‌های تحت تنش سرمایی شد. عدم تغییر معنی‌دار خوراک آغازین مصرفی بین تیمارها به خاطر عدم تفاوت در شمار و اندازه وعده‌های غذایی بود. اگر چه شانس درگیری با اسهال در گوساله‌های تغذیه‌شده با سطح متوسط جایگزین شیر بیش‌تر و مدت زمان طولانی‌تری اسهال را تجربه کردند، اما شمار وقوع اسهال تحت تأثیر سطح تغذیه جایگزین شیر قرار نگرفت.