تأثیر نانومس بر ویژگی‌های بیوشیمیایی و رشدی مورینگا (Moringa oleifera L.) تحت تنش شوری

نویسندگان

1 دانشیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، شیراز، ایران

2 استادیار، بخش زراعی باغی. مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، قزوین، ایران

3 دانشجوی سابق دکتری ، گروه علوم باغبانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

4 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.22084/ppt.2024.29698.2132
چکیده

مورینگا اولیفرا، گیاهی چندساله و دارویی است که در مناطق گرمسیر رشد می‌کند و می‌تواند طیف گسترده‌ای از شرایط بارندگی را تحمل کند. شوری یکی از تنش‌های غیرزیستی محدودکننده عملکرد در گیاهان است. باتوجه‌به نقش ساختاری مس، استفاده از آن می‌تواند آسیب‌های ناشی از تنش شوری را کاهش دهد. این پژوهش با هدف مطالعه تأثیر نانوذره مس (0، 5، 10 و 20 پی‌پی‌ام) بر ویژگی‌های بیوشیمیایی و رشدی گیاه مورینگا تحت شوری کلریدسدیم (0، 3.9، 7.8 و 11.7 دسی‌زیمنس‌برمتر) انجام شد. نتایج حاکی از آن بود که تأثیر سطوح نمک و نانو مس بر صفات موردارزیابی معنی‌دار است. شوری موجب کاهش در وزن خشک شاخساره، محتوای کلروفیل کل، محتوای نسبی آب برگ، پروتئین و افزایش در فعالیت سوپراکسیددیسموتاز شد. تحت شوری 11.7 دسی‌زیمنس‌بر‌متر، محلول‌پاشی نانومس وزن تر شاخساره (22 درصد)، کاروتنوئید (11 درصد)، پرولین (8 درصد)، پروتئین (16 درصد) و فعالیت سوپراکسیددیسموتاز (10 درصد) شد را افزایش داد. کم‌ترین فلورسانس کلروفیل در گیاهانی که شوری 11.7 دسی‌زیمنس‌بر‌متر را دریافت کرده بودند، مشاهده شد. هم‌چنین شوری 11.7 دسی‌زیمنس‌بر‌متر باعث کاهش سطح برگ (49 درصد) شد. تیمار گیاهان با 20 پی‌پی‌ام نانومس، افزایش 26 درصدی سطح برگ را باعث شد. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که محلول‌پاشی نانوذرات مس (تا 20 پی‌پی‌ام) می‌تواند نقش موثری در کاهش اثرات سوء تنش شوری در گیاه مورینگا داشته و سبب بهبود ویژگی‌های بیوشیمیایی، آنتی‌اکسیدانی و رشدی این گیاه در شرایط شوری شود.