فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برای ارزیابی اثر اسید هیومیک و سیلیکون در شرایط قطع آبیاری در مرحله گلدهی بر عملکرد و کیفیت دانه‌­ی کنجد، آزمایشی به‌صورت اسپلیت- فاکتوریل در قالب بلوک­‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه پیام نور شهرستان شادگان، استان خوزستان در سال زراعی 402-1401 اجرا گردید. عامل­‌های آزمایش شامل آبیاری (آبیاری معمول و قطع آبیاری در مرحله­ی گلدهی) در کرت اصلی و محلول‌­پاشی اسید هیومیک (بدون محلول­پاشی، سه و شش کیلوگرم در هکتار) و سیلیکون (بدون محلول­پاشی، یک میلی­مولار و دو میلی­مولار) به صورت فاکتوریل (3×3) در کرت فرعی قرار گرفتند. با قطع آبیاری، مصرف آب ­حدود 36 درصد کاهش و پروتئین دانه به ­میزان 10 درصد افزایش یافت. تنش کمبود آب تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، ارتفاع بوته، وزن هزار دانه و درصد روغن دانه را به ترتیب 12.5، 32، 26، 9 و 7 درصد کاهش داد. بیشترین تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، ارتفاع بوته، عملکرد زیستی، درصد روغن و درصد پروتئین دانه در تیمار محلول­‌پاشی شش کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک ثبت شد که به‌ترتیب 20، 52، 64، 18، 4 و 11 درصد بیشتر از تیمار عدم مصرف اسید هیومیک بود. نتایج مشابهی در مورد مصرف دو میلی­مولار سیلیکون ثبت شد. مصرف شش کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک و به‌همراه دو میلی­مولار سیلیکون باعث افزایش عملکرد روغن و پروتئین به میزان 60 و 82 درصد شد. بیشترین بهره‌­وری آب کنجد (0.756 کیلوگرم بر متر مکعب) در تیمار قطع آبیاری و مصرف دو میلی­مولار سیلیکون و شش کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک به‌دست آمد. در نهایت می‌­توان اعلام کرد که مصرف سیلیکون و اسید هیومیک می­تواند اثرات تنش کمبود آب بر کنجد در مرحله گلدهی را کاهش دهد.