بررسی تکتونیک فعال حوضهی اسکو چای با استفاده از شاخصهای ژئومورفیک و شواهد ژئومورفولوژیکی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی(مخاطرات ژئومورفیک)، دانشگاه تبریز
2 استاد گروه ژئومورفولوژی دانشگاه تیریز
doi
10.22111/jneh.2016.2907چکیده
در این مطالعه با استفاده از مدل ارتفاع رقومی(DEM) و سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) به ارزیابی نوزمین ساخت با بکارگیری شاخص های ژئومورفیک حوضه ی اسکوچای پرداخته ایم. با استفاده از مدل ارتفاعی رقومی در محیط نرم افزار Arcgis 9.3 نقشه های شیب، توپوگرافی، زیر حوضه ها و شبکه زهکشی با درجه های مختلف به روش استرالر تهیه شد. بعد از تعیین مسیر کانال های جریانی و تعداد آنها در هر مسیر، پارامترهای شاخص ناهنجاری برای 3رودخانه اصلی حوضه ی اسکوچای مورد استفاده قرار گرفت. شاخص شیب طولی رودخانه(SL) ابزاری برای مطالعه ی تکتونیک ژئومورفولوژی می باشد که با توجه به مقادیر بدست آمده نیمرخ طولی منطقه ی مورد مطالعه دارای تغییرات زیادی نمی باشد.، مقادیر بدست آمده برای هر زهکش با استفاده از شاخص عدم تقارن آبراههAF ، بیشتر از 30 می باشد که نشان دهندهی فعال بودن منطقه و کج شدگی آن است. در منطقه ی مورد مطالعه مقادیر بدست آمده شاخص نسبت عرض کف بستر دره به ارتفاع آن(VF) نشان دهنده ی دره های تقریبا باز شده هستند که با توجه به نوع لیتولوژی منطقه که عموما سازندهای آتشفشانی و دارای مقاومت متوسط تا کم در برابر فرسایش هستند لذا باید تاثیر فرسایش را هم در شکل گیری دره ها مدنظر داشت، شاخص شکل حوضهBS برای حوضه ی مورد مطالعه مقدار 3 بدست آمده، با توجه به طبقه بندی ارائه شده توسط همدونی در کلاس 2 ودارای تغییرات کم و تقریبا کشیده می باشد. داده های حاصل از تحلیل های توپوگرافی، بررسی سامانه های رودخانه ای منطقه و شواهد زمین-ریخت شناسی حاصل از مشاهدات میدانی و با بررسی پارامترها بر روی سه رودخانه اصلی حوضه ی اسکوچای و ارزیابی آنها با استفاده از شاخص IAT مشخص شد که وضعیت زمین ساخت زیرحوضه ها، در مورفولوژی کانال های جریانی و مقدار شاخص های مورد بررسی در این پژوهش نقش موثری دارند در نهایت بر طبق بررسیهای انجام شده مشخص شد که محدوده مورد مطالعه از مناطق فعال تکتونیکی می باشد.