تأثیر هیومات‌پتاسیم بر صفات مورفولوژیک و فیتوشیمیایی گیاه دارویی پروانش (Catharanthus roseus (L.) G. DON)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی باغبانی، پردیس دانشگاهی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 دانشیار، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22084/ppt.2024.29650.2131
چکیده

پروانش با نام علمی (Catharanthus roseus (L.) G. DON) متعلق به خانواده Apocynaceae است. این گیاه در بسیاری از کشورهای دنیا کشت و تولید می‌شود. به‌منظور بررسی تأثیر کود هیومات‌پتاسیم بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیک و ترکیبات فیتوشیمیایی این گیاه، آزمایش مزرعه‌ای در باغ گیاهان دارویی همدان در دو سال زراعی متوالی 1401 و 1402 در قالب طرح بلوک کامل تصادفی اجرا شد. تیمار هیومات‌پتاسیم در پنج سطح 0، 2.5، 3، 3.5، 4 گرم بر مترمربع به‌صورت کودآبیاری و در سه تکرار اعمال شد. اثر هیومات‌پتاسیم بر تعداد گل و برگ، طول ریشه و ساقه، وزن تر و خشک کل گیاه، کلروفیل‌کل، پرولین، فنل‌کل، فلانوئیدکل و فعالیت آنتی‌کسیدانی (DPPH) برگ معنی‌دار بود (p<0.05). هم‌چنین اثر سال بر  این فاکتورها ‌به‌جز  کلروفیل و فنل برگ معنی‌دار شد (p<0.05). اثرمتقابل تیمار× سال بر تعداد گل، وزن خشک کل گیاه و کلروفیل a، معنی‌دار شد (p<0.05). با افزایش سطح هیومات‌پتاسیم مقدار همه صفات ‌به‌جز پرولین افزایش یافت. اعمال تیمار در سال دوم بیشترین تأثیر را بر همه صفات ‌به‌جز کلروفیل b، a، وکل و فنل برگ داشت. مقایسه میانگین اثر متقابل تیمار × سال نشان داد که بیشترین تعداد گل (13.77) و وزن خشک کل (55.32 گرم) در سال دوم کشت در سطح (چهار گرم بر متر مربع) هیومات‌پتاسیم بود. باتوجه‌به نتایج می‌توان گفت که کاربرد پیوسته هیومات‌پتاسیم به‌عنوان کود آلی تأثیر مثبت بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیک و ترکیبات فیتوشیمیایی گیاه پروانش داشت.