فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از روش‌­های مناسب جهت رسیدن به تولید و کشاورزی پایدار، افزایش تنوع‌بخشی در کشت است. در این راستا، کشت توام گیاهان لگوم با غلات بسیار مورد تأکید قرار گرفته‌است. جهت بررسی مقادیر اوره و چند کشتی هم­زمان لگوم­ها بر کارایی زراعی نیتروژن، آزمایش فاکتوریل براساس بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی اراک در سال 1392 انجام شد. عامل اول کود اوره (شاهد، مصرف 75، 150 و 225 کیلوگرم در هکتار) و عامل دوم چند کشتی هم­زمان (شاهد، کاشت ذرت + نخود، ذرت + لوبیا چشم‌بلبلی و ذرت + ماش سبز) بود. خصوصیاتی نظیر طول پانیکول، مساحت برگ بلال، ارتفاع غلاف‌­دهی بقولات، شاخص باروری ذرت، عملکرد دانه بقولات، عملکرد پروتئین ذرت، تعداد دانه ذرت + بقولات در مترمربع و کارایی زراعی نیتروژن مورد ارزیابی قرار گرفتند. کاربرد اوره بر وزن خشک ساقه و برگ­های ذرت، ارتفاع غلاف­دهی بقولات، شاخص باروری ذرت، عملکرد دانه بقولات، عملکرد پروتئین ذرت، تعداد دانه ذرت + بقولات در مترمربع و کارایی زراعی نیتروژن معنی‌­دار بود. هم‌چنین اثر تیمار چند کشتی هم­زمان نیز بر سطح برگ بلال، ارتفاع غلاف­دهی بقولات، عملکرد دانه بقولات و کارایی زراعی نیتروژن معنی­‌دار بود. بالاترین و پایین‌ترین میانگین کارایی زراعی نیتروژن ذرت و بقولات با میانگین 10.19 و 0.22 کیلوگرم بر مترمربع مربوط به تیمار 75 کیلوگرم کود اوره + کشت هم­زمان ذرت و نخود و تیمار 225 کیلوگرم کود اوره + کشت هم­زمان ذرت و لوبیا چشم‌بلبلی بود. با افزایش مصرف کود اوره، کارایی زراعی نیتروژن کاهش یافت. به­طوری­که کم­ترین کارایی زراعی نیتروژن با مصرف 225 کیلوگرم کود اوره به‌­دست آمد. در بین گیاهان خانواده لگوم، چند کشتی همزمان ذرت و نخود از نظر کارایی زراعی نیتروژن نسبت‌به چند کشتی همزمان لوبیا چشم‌بلبلی و ماش از برتری محسوسی برخوردار بود.