پایایی سیاستگذاری فناوری نانو در ایران؛ تحلیل کیفی چرخه سیاست

نویسندگان

1 استادیار گروه سیاست نوآوری و آینده پژوهی پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jppolicy.2022.87949
چکیده

سیاستگذاری فناوری نانو در ایران به‌صورت بلندمدت، متمرکز و نظام‌مند، از سال 1380 آغاز شده و به نظر می‌رسد تا حداقل یک دهه دیگر ادامه خواهد داشت. ستاد ویژه توسعه فناوری نانو به‌صورت متمرکز مسئولیت راهبری فناوری نانو در کشور را به عهده داشته است. اجرای دو برنامه کوتاه‌مدت در سال‌های 1380 تا 1384 و تدوین و اجرای برنامه‌های 10 ساله اول از سال 1384 و برنامه دوم از سال 1396، نشانه وجود یک نظام برنامه‌ریزی مداوم در این حوزه است که بررسی و موشکافی آن برای برنامه‌ریزان و محققان برنامه‌ریزی حائز اهمیت است. هدف از این مقاله، گزارش یک تحقیق سیاستی کاربردی با روش کیفی برای روایت تجربه بومی سیاستگذاری و شناسایی و تبیین نقاط قوت و عوامل تداوم و پایداری این تجربه است.  داده‌های تحقیق، داده‌های موجود در ستاد نانو مشتمل بر مصاحبه‌های فردی و گروهی با دودسته از ذی‌نفعان شامل مجریان برنامه‌ریزی (در داخل ستاد نانو) و خبرگان مطلع (خارج از ستاد نانو) بوده است که با تحلیل محتوای آن ها بر اساس مدل چرخه سیاست و در سه مرحله تدوین، اجرا و ارزیابی به توصیف فرایند سیاستگذاری فناوری نانو در کشور و تبیین عوامل کلیدی مؤثر در آن پرداخته شده است.