فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شورش‌های شهری را یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در برهم زدن نظم عمومی و امنیت اجتماعی شهروندان به شمار می‌آورند که موجب می‌شود مناسبات جامعه و دولت دچار تنش و بحران گردد. بدیهی است که شورش‌های شهری، در پایتخت‌ها از اهمیت و حساسیت بیشتری برخوردارند و نظام‌های سیاسی با بهره‌گیری از بازوهای اجرایی خود، سعی در کنترل پایتخت‌ در قبال آشوب‌ها و ناآرامی‌های سیاسی - اجتماعی دارند. در ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، چندین شورش شهری رخ داده که از میان آن‌ها ناآرامی‌های سال 1388، دی‌ماه 1396، آبان‌ماه 1398 و وقایع سال 1401 جایگاه قابل ملاحظه‌ای دارند. نکته قابل توجه این است که هرکدام از این شورش‌ها دارای الگوهای پخش گوناگونی در سطح شهر بوده‌اند که پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی - تحلیلی مبتنی بر تحلیل فضایی، با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و به کمک ابزار Arc GIS سعی دارد به این پرسش پاسخ دهد که الگوهای پخش شورش‌های شهری تهران در مقاطع زمانی موردنظر به چه نحوی بوده است؟ طبق نتایج به دست آمده از این پژوهش، مبرهن گردید که به‌طور عمده، پخش شورش‌های شهری تهران در سال 1388 به‌صورت جابجایی، در سال 1396 به‌صورت مجاورتی، در سال 1398 به‌صورت ناحیه‌ای و در سال 1401 به‌صورت ویروسی بوده است. مهم‌ترین عواملی که در نوع پخش این الگوها تأثیرگذار است، ماهیت و موضوع شورش‌ها و همچنین گسترده‌تر شدن جریان اطلاعات و شبکه‌های دیجیتالی و سایبری می‌باشد که بسیاری از شورش‌ها را تحت‌تأثیر خود قرار داده است.