تحلیل حقوقی ضرر اقتصادی ناشی از نقض اختراع و فرایند ارزش‌گذاری آن

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانش‌آموختة دکتری گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jlq.2021.272193.1007146
چکیده

تبیین مفهوم حقوقی ضرر اقتصادی ناظر بر نقض حق اختراع و روش ارزش‌گذاری میزان نقض وارده از مهم‌ترین مباحث مطروحه در نظام حقوقی مالکیت فکری است که تبیین آن می‌تواند راهگشای مشکلاتی از جمله تدارک معادل ریالی اختراع نقض‌شده در حوزۀ مسئولیت مدنی یا تعیین ارزش آوردۀ فکری مخترع در شرکت‌ها باشد. از منظر اقتصادی، توسعۀ اقتصادی، در گرو دسترسی به فناوری ارزشمند است، ازاین‌رو هرچه روش ارزش‌گذاری دقیق‌تر باشد، فرایند بهره‌برداری اقتصادی از اختراع پویاتر است. فرایند ارزش‌گذاری اختراع بسته به مرحلۀ گسترش آن متفاوت است، زیرا نیاز بهره‌وران به اختراع در مراحل مختلف ایجاد، توسیع و تجاری‌سازی آن، منتج به افزایش یا کاهش ارزش عرفی آن اختراع می‌گردد و این مهم متعاقباً نیاز به روشی متفاوت در ارزش‌گذاری اختراعات است. دستاورد اساسی این مقاله در وهلۀ اول تقسیم اختراعات به سه دستۀ کلی از حیث ارزش مالی آنها و تبیین روش حمایت حقوقی از هر کدام و در مرحلۀ دوم ارائۀ معیارهای دقیق ارزیابی آنها در صورت نقض و در مقام جبران خسارت مدنی وارده است. ازاین‌رو در تحقیق حاضر که تحقیقی کتابخانه‌ای با گرایش تحلیلی- توصیفی است، بدواً مفهوم ضرر اقتصادیِ مرتبط با نقض حق اختراع و انواع نقض این دسته اموال فکری بررسی و متعاقباً راهکار ارزش‌گذاری حق اختراع در مراحل مختلف آن از حیث حقوقی و اقتصادی بررسی خواهد شد.