تحلیل اقتصادی تعامل «دسترسی به اطلاعات» و«حفاظت از محرمانگی» در کارکرد اطلاع‌رسانی نهاد ثبت شرکت‌های تجاری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران(پردیس فارابی)

2 استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی (مؤسسۀ حقوق تطبیقی)دانشگاه تهران

doi
10.22059/jlq.2020.288472.1007267
چکیده

 کارکرد اطلاع‌رسانی از جمله کارکردهای حقوقی مورد انتظار از «سیستم‌های ثبت شرکت تجاری» در دنیا است.اما عدم شفاف‌سازی «مفهوم محرمانگی در اطلاعات شرکت‌های تجارتی» سبب این ابهام شده که ثبت شرکت‌ها چگونه تعامل میان «دسترسی به اطلاعات» و «حفاظت از محرمانگی» را برقرار می‌سازد. این نوشتار مبتنی بر روشی توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مطالعۀ تطبیقی مفهوم محرمانگی در حقوق آمریکا که خاستگاه طرح مفهوم حریم خصوصی برای اشخاص حقوقی است، به این نتیجه می‌رسد که اولاً دامنۀ محرمانگی در حوزۀ شرکت‌های تجارتی بسته به نوع شرکت محدود به یکی از دو شاخۀ حریم خصوصی و اسرار تجاری است؛ ثانیاً نظام ثبت شرکت‌ها با سه مدل برای دسترسی به اطلاعات یعنی «مدل آزادی اطلاعات»، «مدل آزادی قراردادی» و «مدل طراحی حق دسترسی به اطلاعات ثبت‌شده» ممکن است مواجه شود که از این میان تأسیس «حق» دسترسی به اطلاعات می‌تواند راهکار تعادلی اتخاذشده توسط سیستم ثبت شرکت‌ها باشد که براساس عملکردی هوشمند و با تمرکز بر مفهوم «نوعی» اطلاعات قابل دسترسی مبتنی بر سنجش نیازمندی ذی‌نفعان اقدام به ارائۀ اطلاعات می‌کند و بر همین اساس به محافظت از قسمتی از اطلاعات شرکت‌ها تحت عنوان محرمانگی منجر می‌شود. امری که علاوه‌بر کاهش «هزینۀ معاملاتی»، «هزینۀ کنترل اطلاعات شرکت‌ها» را هم می‌کاهد.