فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور تعیین اثر نانوکودهای پتاسیم و کلسیم بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه کاسنی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 32 تیمار و 3 تکرار در سال 1396-1395 در مؤسسه تحقیقات برنج کشور (رشت) به اجرا درآمد. در این آزمایش فاکتور اول، هشت رقم چیکوری (توده‌های بومی شمال ایران، کاشان، ارومیه، سیستان و بلوچستان، تیلدا، هیکور، اورکیس و اصلاح شده مجارستان) و فاکتور دوم مصرف نانوکودها (نانوکلات‌پتاسیم، نانوکلات‌میکروکامل، نانوکلات‌کلسیم با غلظت دو در هزار و یک تیمار شاهد صفر) بودند. مقایسه میانگین تیمارها نشان داد که رقم تیلدا با مصرف نانوکلات‌کلسیم بیش‌ترین عملکرد دانه (1462 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد ریشه (4114 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد بیولوژیک (7151 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد اینولین (559/7 کیلوگرم در هکتار) و میزان اینولین (13/60 درصد) را داشت. اکوتیپ‌های بومی سیستان و بلوچستان و بومی شمال ایران بدون مصرف نانوکود کم‌ترین عملکرد دانه (461 کیلوگرم در هکتار) و کم‌ترین میزان اینولین (7/06 درصد) را داشت. اکوتیپ‌های بومی شمال ایران، ارومیه، سیستان و بلوچستان و کاشان بدون مصرف نانوکودها کم‌ترین عملکرد اینولین را داشتند. عملکرد دانه و اینولین در تیمار نانوکلات‌پتاسیم در تمامی ارقام چیکوری نسبت به تیمار نانوکلات‌‌میکروکامل بیشتر بود. براساس نتایج این آزمایش به‌نظر می‌رسد که باتوجه به عملکرد اینولین و ریشه و بالا بودن ارزش تغذیه‌ای، دارویی و صنعتی اینولین، با استفاده از ژنوتیپ تیلدا و محلول‌پاشی نانوکودها می‌توان در راستای دست‌یابی به منابع با ارزش جهت تولید تجاری اینولین در داخل کشور و کاهش مصرف کودهای شیمیایی گام برداشت.