تصاحب فرصت بستن قرارداد متعلق به شرکت تجاری توسط مدیر و ضمانت اجرای آن (مطالعه در حقوق انگلیس و آمریکا و ایران)
نویسندگان
1 استادیار حقوق خصوصی گروه حقوق دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان
doi
10.22059/jlq.2020.294574.1007316چکیده
در حقوق انگلیس و آمریکا تصاحب فرصت بستن قرارداد متعلق به شرکت تجاری توسط مدیر به سبب مغایرت با وظیفۀ امانی خودداری مدیر از قرار گرفتن در وضعیت تعارض منافع با شرکت ممنوع است. با وجود این، در مورد مفهوم تعلق فرصت به شرکت بین دو کشور تفاوت وجود دارد. حقوق انگلیس با تأکید بر وظیفۀ یادشده، هر فرصتی را که برای شرکت ایجاد شده یا در چشمانداز آن قرار دارد، متعلق به شرکت میداند، ولی از نظر حقوق آمریکا، علاوهبر آن، فرصت برای شرکت باید دارای ارزش مالی باشد. همچنین در دو کشور برای تصاحب فرصت سه ضمانت اجرای تکلیف مدیر به بازگرداندن تمام منافع حاصله، مسئولیت مدنی جبران زیان و جریمۀ تنبیهی وجود دارد که نشاندهندۀ رویکرد جدی این کشورها برای مقابله با سوءاستفادۀ مدیران است. در حقوق ایران با توجه به سکوت مقررات تجاری، مبنای اصلی که برای ممنوعیت مدیر میتوان درنظر گرفت، مغایرت آن با تعهد مدیر به رعایت مصلحت شرکت است. براساس این مبنا، مفهوم تعلق فرصت به شرکت جنبۀ نسبی پیدا میکند، چون تنها تصاحب فرصتی که شرکت نسبت به آن نفع دارد، مغایر مصلحت آن محسوب میشود. همچنین ضمانت اجرای آن تنها مسئولیت مدنی مدیر به جبران زیان شرکت است که توان بازدارندگی مناسبی ندارد.