فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بابونه جنس Anthemis به‌عنوان یک گیاه دارویی مهم حاوی اسانس می‌باشد. در پژوهش حاضر برای اولین بار ترکیبات اسانس پنج گونه مختلف بابونه شامل بابونه زرد (Anthemis tinctoria)، شفاف (A. hyalina)، آناتولی (A. wiedemanniana)، شیرازی (A. pseudocotula) و زاگرسی و سوری (A. haussknechtii) که از رویشگاه‌های طبیعی استان کردستان جمع‌آوری شده بودند، موردارزیابی قرار گرفت. اسانس‌گیری از گیاهان خشک شده با دستگاه کلونجر انجام شد و درصد اسانس گونه‌ها محاسبه شد. شناسایی ترکیبات اسانس با دستگاه کروماتوگرافی متصل به طیف‌نگار جرمی (GC/MS) انجام شد. نتایج نشان داد که بین گونه‌های مختلف بابونه از نظر درصد اسانس و نوع ترکیبات اسانس تفاوت وجود دارد. درصد اسانس بین گونه‌ها از 0.02 تا 0.15 متغیر می‌باشد که بیشترین آن مربوط به بابونه شفاف (0.15 درصد) و سپس بابونه آناتولی (0.08 درصد) است. طبق نتایج حاصل، 14 ترکیب در اسانس بابونه زرد، 18 ترکیب در اسانس بابونه شفاف، 17 ترکیب در اسانس بابونه آناتولی، 16 ترکیب در اسانس بابونه شیرازی و 17 ترکیب در اسانس بابونه زاگرسی و سوری مشاهده گردید. ترکیبات کامفور، گاما- ادیسمول، بتا-میرسن، کریزانتنیل استات، ترپینین 4- ال، 8،1-سینئول و تیمول مقادیر بیش‌تری را به خود اختصاص دادند. بیش‌ترین درصد اسانس مربوط به کامفور می‌باشد که در بابونه آناتولی (53.57 درصد) مشاهده شد. تجزیه خوشه‌ای گونه‌ها را به 2 گروه تقسیم نمود که گونه بابونه آناتولی به‌تنهایی در یک گروه مجزا قرار گرفت. طبق این نتایج، بابونه آناتولی به‌دلیل داشتن میزان بیش‌تر ترکیبات اسانس بخصوص کامفور برتر بوده و می‌تواند در صنایع دارویی، غذایی و برنامه‌های به‌نژادی مورداستفاده قرار گیرد.