پهنه بندی دمای رویه ی زمین ایران با داده های مودیس
نویسندگان
1 دانشیار آب و هواشناسی ، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی ، دانشگاه محقق اردبیلی
3 استاد آب و هواشناسی دانشگاه اصفهان
doi
10.22111/jneh.2016.2657چکیده
دیدبانیهای مودیس تِرا و آکوا با چگالی مکانی و زمانی مناسب در گسترهی ناهمگون ایران میتواند دانستههای ما را از ویژگیهای دمایی ایران افزایش دهد. در این پژوهش خوشهبندی دادههای دمای رویهی زمین باهدف شناسایی پهنههای دمایی و بررسی تغییرات مکانی و زمانی آن در هر پهنه انجامشده است. تفاوت زمانی برداشت دمای رویهی زمین در روزهای مختلف برای هر یاخته با استفاده از همزمانسازی دادههای مودیس تِرا و آکوا اصلاح شد و پس از محاسبهی شیب دمای رویهی زمین دمای ساعت ۳۰: ۱۲ نیم روز برای هر یاختهی درون مرز ایران تولید شد. از پایگاه دادهی تولیدشده در مقیاس روزانه، آرایهای در ابعاد ۱۲*۲۶۸۸*۱۷۶۵ تولید شد که میانگین بلندمدت ماهانهی دمای رویهی زمین ایران است. خوشهبندی دمای رویهی زمین بهمنظور آشکارسازی پهنههای دمایی ایران به روش وارد رویدادههای ماهانه انجام شد. در گام اول خوشهبندی، ایران به دو پهنهی دمایی سرد و گرم تقسیم شد که خوشهبندی مجدد آنها چهار پهنهی بسیار گرم، گرم، معتدل و سرد را در گسترهی ایران نمایان ساخت. خوشههای دمای رویهی زمین ایران هماهنگی زیادی با ناهمواریها و عرض جغرافیایی نشان میدهند. بخشهای مرتفعتر ایران در رشتهکوههای زاگرس و البرز و نیز بلندیهای داخلی ایران در خوشههای معتدل و سرد قرار میگیرد درحالیکه مناطق پست در عرضهای جنوبی و بیابانهای داخلی ایران پهنههای بسیار گرم و گرم ایران هستند. هنگام رخداد بیشینهها دمای رویهی زمین در پهنههای گرم و معتدل به مقادیر دما در پهنهی بسیار گرم نزدیکتر میشوند. با توجه به گسترهی پهنهی گرم که یکسوم مساحت ایران را در برمیگیرد میتوان نتیجه گرفت که بخشهای زیادی از کشور در صورت افزایش دما قابلیت تبدیل به مناطق بسیار گرم را دارد.