تأثیر آبیاری موضعی بر تغییرات فتوسنتز، تنفس و صفات کیفی گوجه‌فرنگی فرآوری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد، گروه علوم باغبانی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه مسی، نیوزلند

doi
10.22084/ppt.2023.17525.1886
چکیده

آزمایشی گلخانه‌ای جهت بررسی تأثیر کاهش آبیاری موضعی بر فرایندهای فیزیولوژیکی و صفات کیفی گوجه‌فرنگی فرآوری (Lycopersicon esculentum Mill. cv. Petopride)  انجام شد. آزمایش به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با 2 تیمار، 6 تکرار و 4 گیاه در هر تکرار انجام شد و آبیاری موضعی یک‌طرفه با روش معمول مقایسه گردید. در روش آبیاری موضعی یک‌طرفه فقط یک سمت ریشه در هر دور آبیاری به میزان 2 لیتر (50 درصد ظرفیت زراعی) آبیاری می‌شد و تیمار شاهد شامل آبیاری هر دو طرف ریشه با 4 لیتر آب (100 درصد ظرفیت زراعی) بود. نتایج آزمایش نشان داد که به‌طور‌کلی میزان تنفس، فتوسنتز و هدایت روزنه‌ای در آبیاری موضعی یک‌طرفه کم‌تر از شاهد می‌باشد اما نسبت دی‌اکسیدکربن محفظه زیر سلول‌های روزنه به هوا، هدایت مزوفیلی و کارآیی مصرف آب فتوسنتزی به‌طور‌کلی تفاوت معنی‌داری نسبت به شاهد نداشت. محتوای آبی خاک در تیمار آبیاری موضعی یک‌طرفه نسبت به شاهد در تمام طول دوره رشد کم‌تر بود. کاهش میزان آب آبیاری باعث بهبود مواد جامد محلول (26 درصد) و قندهای گلوکز، فروکتوز و ساکارز در میوه گوجه‌فرنگی شد. هم‌چنین آبیاری موضعی یک‌طرفه باعث افزایش رنگ (16/5 درصد) و کاهش محتوای آب میوه (2 درصد) گردید، عملکرد میوه (وزن‌تر) نیز در تیمار آبیاری موضعی یک‌طرفه در پایان آزمایش کم‌تر (42 درصد) از شاهد شد. به‌طور‌کلی به‌دلیل بهتر شدن کیفیت گوجه‌فرنگی جهت فرآوری تحت تیمار آبیاری موضعی استفاده از این روش در مناطق کم آب توصیه می‌شود. البته از آن‌جایی‌که این آزمایش در شرایط گلخانه‌ای برای جلوگیری از دخالت عوامل محیطی مانند باران صورت گرفت، انجام آزمایشات مزرعه‌ای یعنی شرایطی که ریشه قدرت نفوذپذیری بیش‌تری دارد و شرایط محیطی اثرگذار می‌باشد لذا بررسی عملکرد در این شرایط توصیه می‌شود.