اثر سطوح مختلف مولیبدن و نیتروژن روی برخی خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی اسفناج

نویسندگان

1 دانشجوی سابق، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 استاد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 استادیار، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22084/ppt.2024.28466.2108
چکیده

تجمع نیترات یک مشکل شایع در اغلب سبزی‌های برگی است و هنگامی اتفاق می‌افتد که میزان جذب نیترات از میزان مصرف آن توسط گیاه فراتر رود. این مطالعه به‌‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام گردید. فاکتور اول شامل افزودن نیترات (نیترات کلسیم) به محلول استاندارد هوگلند در سه سطح صفر، 10 و 20 درصد و فاکتور دوم افزودن غلظت مختلف مولیبدن از نمک مولیبدات سدیم در چهار سطح صفر، 5/0، 5/1 و 3 میکرومولار بود. صفات اندازه‌گیری شده شامل برخی ویژگی‌های رشدی، فنل و فلاونوئید کل، اسیدآسکوربیک، نیترات برگ اسفناج بودند. باتوجه‌به نتایج به‌دست آمده، وزن تر و خشک برگ، وزن خشک ریشه و درصد ماده خشک به ازای افزایش غلظت نیترات کلسیم تا 20 درصد و کاربرد مولیبدن تا 3 میکرومولار در محلول غذایی افزایش یافتند. کاربرد هم‌زمان مولیبدن و نیتروژن اثر معنی‌داری روی صفات فنل کل، فلاونوئید کل و اسیدآسکوربیک نداشت و بیش‌ترین میزان صفات مذکور در مولیبدن 3 میکرومولار مشاهده گردید. بیش‌ترین میزان نیترات برگ (4/3247 میلی‌گرم در کیلوگرم وزن تر) در تیمار 20 درصد نیترات اضافی همراه با مولیبدن شاهد مشاهده گردید. براساس نتایج حاصل، کاربرد مولیبدن در محلول غذایی اثر کاهنده روی تجمع نیترات در برگ اسفناج داشت، بنابراین افزودن 3 میکرومولار مولیبدات سدیم به محلول غذایی هوگلند در سیستم هیدروپونیک برای تولید اسفناج جهت حصول حداکثری میزان ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و حداقل میزان تجمع نیترات توصیه می‌گردد.