اثر سطوح مختلف زئولیت بر برخی صفات فیزیولوژیک، عملکرد روغن و پروتئین بزرک تحت تاثیر کم آبیاری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 استاد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
10.22084/ppt.2024.18989.1920
چکیده

به‌منظور بررسی اثر سطوح زئولیت و کم‌آبیاری روی برخی صفات فیزیولوژیک، عملکرد روغن و پروتئین گیاه بزرک، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1396 در دانشگاه شهرکرد به اجرا درآمد. کم‌آبیاری به‎عنوان عامل اصلی در چهار سطح، شامل 50 (شاهد)، 80، 130و 180 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A و مصرف زئولیت به‌عنوان عامل فرعی در سه سطح شامل عدم کاربرد (شاهد) و کاربرد به‌میزان 5 و 10 تن در هکتار در نظر گرفته شد. نتایج آزمایش نشان داد کاربرد زئولیت در سطح احتمال یک درصد بر محتوای کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل و کاروتنوئید برگ، عملکرد روغن، درصد نیتروژن، درصد پروتئین و عملکرد پروتئین دانه اثر معنی‌دار داشت، درصد روغن تحت‌تأثیر این تیمار قرار نگرفت. هم‌چنین سطوح مختلف آبیاری نیز بر روی کلیه صفات مذکور در سطح یک درصد معنی‌دار شد. برهم‌کنش اثر ساده تیمارها بر درصد پروتئین، درصد نیتروژن و کلروفیل a و کلروفیل کل در سطح احتمال یک درصد و بر عملکرد روغن و کلروفیل b در سطح احتمال پنج درصد معنی دار بود و بر درصد روغن، عملکرد پروتئین و کاروتنوئید عدم معنی‌داری را نشان داد. بیش‌ترین میزان صفات فوق از تیمار شاهد (آبیاری معمولی) و کاربرد 10 تن زئولیت در هکتار و کم‌ترین میزان صفات در تیمار 180 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر و عدم کاربرد زئولیت، به‌دست آمد. نتایح آزمایش نشان داد که در شرایط بدون تنش، تا شرایط تنش خشکی متوسط، کاربرد زئولیت به‌گونه معنی‌داری سبب بهبود عملکرد گیاه برزک شده است.