تحلیل اکتشافی عوامل مؤثر بر احساس ناامنی در فضاهای سبز شهری (نمونة موردی: پارک‏ های ناحیه‏ ای شهر یزد)

نویسندگان

1 دکترای جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه میبد، میبد، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه میبد، میبد، ایران

doi
10.22059/jhgr.2020.278047.1007887
چکیده

امروزه، مقولة امنیت شهری به‏ویژه در فضاهای عمومی مانند پارک‏ها و فضاهای سبز، که همواره مأمنی برای آرامش و تفریح شهروندان است، حائز اهمیت بسیاری است. زیرا شهروند در مقصد مورد نظر اگر احساس امنیت نکند، گذران اوقات فراغتش را در خانه، به رفتن به فضاهای سبز، ترجیح خواهد داد. در پژوهش حاضر، نظر به اهمیت موضوع فوق، به بررسی عوامل مؤثر بر احساس ناامنی در پارک‏های ناحیه‏ای شهر یزد پرداخته شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی است و از نظر روش تحقیق رویکردی‏ اکتشافی و توصیفی- تحلیلی دارد. جامعة آماری پژوهش را شهروندان ساکن در شهر یزد (529673 نفر) تشکیل می‏دهند که از میان آن‏ها 384 شهروند به‏عنوان حجم نمونه و به‏صورت تصادفی ساده در سطح پارک‏های ناحیه‏ای شهر یزد در دو مرحله (مصاحبة نیمه‏ساختاریافته با شهروندان در مرحلة اول در جهت شناسایی نماگرهای اثرگذاری بر احساس ناامنی و تکمیل پرسش‏نامه در جهت عامل‏بندی نماگرها و بررسی میزان اثر هر عامل در مرحلة دوم) انتخاب شده‏اند. در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل داده‏ها از یافته‏های کیفی (تحلیل محتوای مصاحبه‏ها در نرم‏افزار تحلیل کیفی مکس کیودا) و کمی (تحلیل عاملی اکتشافی) استفاده شد. بر اساس نتایج پژوهش، 27 نماگر در قالب 5 عامل مؤثر بر احساس ناامنی در پارک‏های ناحیه‏ای توسط جامعة میزبان شناسایی و وزن‏دهی شد. از میان عامل‏های مورد بررسی، عدم مطلوبیت زیرساخت‏های نظامی- انتظامی با مقدار ویژة 179/10 و درصد واریانس 699/42 مهم‏ترین عامل مؤثر بر احساس ناامنی شهروندان و عامل محدودکنندة فردی- اجتماعی با مقدار ویژة 449/1 و درصد واریانس 367/5 کم‏اهمیت‏ترین عامل بوده است.