استخراج قاعده عمومی در مسأله تقصیر و مصادیق بیمۀ اجباری
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jlq.2020.272262.1007145چکیده
یکی از موارد چالشبرانگیز در دعوای مسئولیت مدنی، مواردی است که قانونگذار بیمه را برای یکی از اطراف اجباری کرده است؛ از جمله خسارات ناشی از حوادث رانندگی و خسارات کار. با توجه به اهمیت این نهاد و عدم مطالعۀ منسجم در مورد تأثیر تقصیر زیاندیده در مواردی که قانونگذار برای حمایت از یکی از طرفین بیمه را اجباری کرده است، بررسی دقیق تقصیر زیاندیده در این موارد خاص ضروری بهنظر میرسد و با وجود تغییر قانون بیمۀ اجباری در سال 1395، بررسی مطابق با این قانون انجام نگرفته و معمولاً مقالات موجود در این زمینه به قانون بیمۀ مصوب 1347، استناد کردهاند، ازاینرو بهمنظور رفع نسبی خلأ موجود این تحقیق به بررسی میزان تأثیر تقصیر زیاندیده در حوادث رانندگی و عوارض ناشی از کار در قوانین ایران در مطالعۀ تطبیقی با حقوق کشور فرانسه میپردازد و درصدد پاسخگویی به این پرسش است که آیا تقصیر زیاندیده در حوادث ناشی از کار و رانندگی از قواعد عام مسئولیت مدنی پیروی میکند یا تابع نظام مخصوص است که فرضیۀ اثباتشده این مقاله آن است که تأثیر تقصیر زیاندیده در موارد بیمۀ اجباری از قواعد عام مسئولیت مدنی پیروی نمیکند و جنبۀ حمایتی این قبیل قوانین مبنای مسئولیت مدنی را از نظریۀ تقصیر به سمت تقصیر مفروض سوق میدهد. مطالب این پژوهش براساس روش کتابخانهای در دو بخش ارائه میشود؛ بخش نخست به تبیین مفاهیم و مبانی میپردازد و در بخش دوم تقصیر زیاندیده در موارد بیمۀ اجباری در حقوق ایران و فرانسه بررسی میشود.