فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رویکرد جهانی در تولید گیاهان روغنی به سمت افزایش عملکرد روغن و تغییر نسبت اسیدهای چرب روغن دانه از طریق روش‌های مدیریتی نظیر مصرف بهینه کودهای شیمیایی می‌باشد; بنابراین بهبود محتوای روغن و اسیدهای چرب روغن دانه ارقام مختلف کنجد با محلول‏پاشی گوگرد، هدف اصلی این پژوهش بود. این پژوهش به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در سال‏های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ در شهرستان فسا، واقع در شرق استان فارس انجام شد. فاکتور اول پنج رقم کنجد (شامل داراب، فسا، عراقی، دشتستان و برازجان) و فاکتور دوم محلول‌پاشی گوگرد در پنج غلظت (شامل شاهد، ۲، ۴، ۶ و ۸ گرم در لیتر) بود. در این آزمایش درصد پروتئین و روغن دانه کنجد، عملکرد دانه و روغن دانه و اسیدهای چرب آن اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که افزایش غلظت گوگرد با غلظت ۸ گرم در لیتر سبب افزایش 4/13 درصدی روغن دانه نسبت به شاهد گردید. مصرف گوگرد با غلظت ۸ گرم در لیتر سبب کاهش 1/19 درصدی پروتئین دانه نسبت به شاهد گردید. نتایج حاصل نشان‌دهنده پاسخ متفاوت ارقام از نظر میزان عملکرد روغن و اسیدهای چرب روغن دانه بود. اسید‏های چرب غیراشباع اولئیک اسید و لینولئیک اسید (با غلظت 4/44 و 8/36 درصد و اسیدهای چرب اشباع پالمتیک اسید و استئاریک اسید با غلظت 6/9 و 2/7 درصد، بیش‌ترین میزان را در ارقام مختلف کنجد موردمطالعه نشان دادند. با افزایش سطح گوگرد مقدار اسیدهای چرب موردبررسی به استثنای لینولئیک اسید در دانه افزایش یافت. در مجموع نتایج نشان داد که استفاده از غلظت محلول‌پاشی ۸ گرم در لیتر گوگرد باعث افزایش عملکرد روغن و اسیدهای چرب روغن دانه ارقام مختلف کنجد می‌‏گردد.