بررسی و مقایسه برنامه های اول تا پنجم توسعه در ایران پس از انقلاب اسلامی از منظر شاخصهای سیاستگذاری اقتضائی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استادیار علوم سیاسی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز، تهران، ایران

doi
10.22059/jppolicy.2022.85996
چکیده

سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه ای باید توانائی و قابلیت مواجه با پدیده‌های ناشناخته و احتمالی در عمل را داشته و با  ایجاد نوعی تعادل استراتژیک بین محیط برنامه‌ریزی، اهداف و خط مشی های تبین شده زمینه تحقق را فراهم سازد. سازواری(تناسب)، انسجام(بهم پیوستگی) و تاب‌آوری(انعطاف) در برنامه های توسعه را باید از ارکان اساسی برنامه ریزی اقتضائی دانست. سؤال اصلی مقاله حاضر این است که کدامیک از برنامه های توسعه کشور(اول تا پنجم پس از پیروزی انقلاب)توانسته اند از منظر شاخص های سه گانه سیاستگذاری اقتضایی، اهداف تعیین شده خود را محقق سازند؟ بررسی صورت گرفته نشان‌دهنده این واقعیت است که علیرغم تاکیدات نظری برنامه های چهارم و پنجم بر ضرورت رعایت شاخص های سیاستگذاری اقتضائی و بومی سازی برنامه ریزی توسعه، برنامه سوم توسعه بهترین وضعیت را از لحاظ عملکردی و توجه به شاخص‌های اقتضائی در میان برنامه های پنجگانه توسعه داشته و برنامه های اول و دوم توسعه را غیراقتضائی‌ترین برنامه های توسعه بعد از انقلاب باید دانست. این مقاله از نظر روش‌شناسی با اتخاذ روش توصیفی و مقایسه ای و با بهره‌گیری از شیوه جمع‌آوری کتابخانه ای با دسترسی به منابع دست اول درجهت تقویت رویکرد راهبردی سیاستگذاری اقتضائی ارائه گردیده است.