فرایند بومی‏ سازی شاخص ‏های تعاملات بین ‏المللی در توسعۀ اقتصادی ایران

نویسندگان

1 دکترای روابط بین‏الملل، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‏ریزی روستایی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشیار گروه روابط بین‏الملل، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 استادیار گروه روابط بین‏الملل، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/jhgr.2021.282418.1007946
چکیده

اگرچه توسعهْ ابعاد گستردة اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، انسانی، و اکولوژیکی را دربر می‏ گیرد، توسعة اقتصادی با اثرگذاری و اثرپذیری بر/ از سایر ابعاد توسعه به جایگاه ویژه ‏ای در سیاست‏گذاری ارتقا یافته و با توجه به تحولات و پویایی ‏های نظام بین‏ الملل در عصر فناوری‏ های نوین اطلاعاتی و ارتباطی و به ‏ویژه جهانی ‏شدن باور به نقش تعاملات بین ‏المللی در تحقق اهداف توسعة اقتصادی تقویت شده است. ازاین‏ روی، بررسی بومی ‏سازی شاخص‏ های تعاملات بین‏ المللی در توسعۀ اقتصادی می ‏تواند نقش مؤثری در تحقق اهداف توسعة اقتصادی کشور ایفا کند. بدین ترتیب، سؤال اصلی این مقاله از دو بخش تشکیل شده است: کدام شاخص ‏ها تبیین‏ کنندة توسعة اقتصادی و تعاملات بین ‏المللی در کشورهاست و فرایند تأثیرگذاری شاخص ‏های تعاملات بین ‏المللی بر توسعة اقتصادی چگونه است؟ برای پاسخ ‏دهی علمی به پرسش راهبردی این مقاله ابتدا جمع ‏آوری داده ‏های ثانویه و تعیین عناصر توسعة اقتصادی و تعاملات بین ‏المللی، به ‏عنوان متغیر وابسته و مستقل، از طریق مطالعات اسنادی، کتابخانه‏ ای، واکاوی تجربیات سایر کشورها و تنظیم جداول فراوانی شاخص ‏ها انجام شد و در مرحلة بعد برای آزمون راستی و پایایی داده ‏ها داده‏ های اولیه (توزیع پرسش‏نامه میان نخبگان و صاحب‏نظران جامعة نمونه) جمع ‏آوری شد. برای تجزیه ‏وتحلیل یافته‏ های مرتبط با پرسش‏نامه ‏ها و آزمون اثرگذاری تعاملات بین ‏المللی بر توسعة اقتصادی، از شیوة تحلیل محتوای کمی و کیفی و تحلیل مسیر استفاده شد. بنا بر یافته ‏های این پژوهش، متغیر توسعة اقتصادی با متغیر تعاملات بین ‏المللی رابطة مستقیم برقرار می‏ کند و نحوة بومی‏ سازی و مدیریت تعاملات با بازیگران نظام بین ‏الملل می ‏تواند نتایج ثمربخشی در توسعة اقتصادی کشور به همراه داشته باشد.