ارزیابی اثرات رقم بر عملکرد و بهره‌وری مصرف آب در سیب‌زمینی به روش فراتحلیل

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

2 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات گیاهان زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

doi
10.22084/ppt.2024.5581
چکیده

انجام پژوهش‌های مختلف در به‌زراعی سیب‌زمینی در ارتباط با اثرات رقم بر عملکرد و بهره‌وری مصرف آب پیشینه طولانی داشته و در این رابطه از پراکندگی و تفاوت‌های بسیاری در نتایج همراه بوده است. با هدف بررسی اثرات رقم بر عملکرد و بهره‌وری مصرف آب در سیب‌زمینی، تحقیقات انجام شده در مناطق مختلف کشور، در دوره زمانی 20 ساله از ابتدای سال 2000 تا 2019 میلادی و یا از ابتدای سال 1379 تا پایان 1398 شمسی مورد‌تجزیه و تحلیل فراتحلیل قرار گرفتند. در ارتباط با نوع رقم گروه‌بندی به دو گروه ارقام زودرس تا نیمه‌زودرس و ارقام نیمه‌دیررس تا دیررس صورت گرفت. دو رقم سانته و آگریا به‌ترتیب در دو گروه به‌عنوان شاخص و شاهد مقایسات مدنظر قرار گرفتند. نتایج متاآنالیز ارقام در مطالعات نشان داد که در گروه ارقام نیمه‌دیررس تا دیررستفاوت معنی‌داری بین رقم شاهد آگریا و سایر ارقام مورد استفاده در عملکرد از نظر آماری مشاهده نشد. میانگین عملکردی سایر ارقام نیمه‌دیررس تا دیررس و رقم شاهد آگریا با اختلافی جزیی (61/0 تن در هکتار) بسیار به هم نزدیک بود. در گروه زودرس تا نیمه‌زودرس هم اگرچه از نظر آماری تفاوت سایر ارقام و رقم شاهد سانته در مجموع مطالعات معنی‌دار نبود، اما رقم سانته در مجموع از میانگین عملکردی بالاتری (93/2 تن در هکتار) در مقایسه با سایر ارقام در گروه خود برخوردار بودند. در مجموع در کلیه مطالعات انجام شده هرچند ارقام نیمه‌دیررس تا دیررس از افزایش عملکردی 3/2 تن در هکتار در مقایسه با ارقام زودرس تا نیمه‌زودرس برخوردار بودند، اما به دلیل طولانی بودن دوره رشد و تعداد دفعات آبیاری بیش‌تر (حداقل 2 تا 3 نوبت)، قابلیت کم‌تری در بهره‌وری مصرف آب دارند.