فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در طول تاریخ دادرسی، ادله اثبات دعوا با دگرگونی‌هایی همراه بوده است. در گذشته، روش‌هایی چون اوردالی و نبرد و امثال آن ابزار حصول حقیقت محسوب می‌شده و امروز، ادله اثباتی دربرگیرنده ابزارهای مطلوب عصر حاضر است که برابر ادعا، ما را به واقعیات دعوا (عدالت) رهنمون خواهد شد؛ اما هدف این مقاله آن است که همان‌گونه که زمانی فرا رسید که به ابزارهای گذشته با نگاهی مداقه‌گرانه نگریسته شده و میزان قدرت حقیقت‌یابی آنان در زیر بوته نقد قرار گرفت، ضروری است کارایی ادله موجود نیز از منظر علمی بررسی شود. آیا ادله کنونی، قابلیت کشف واقع را دارند؟ در مقاله حاضر، این امر با نگاهی نشانه‌شناختی به انجام رسیده و نشان داده شده است که انتظار کارآمدی از ادله حاضر نیز به دلیل نقایصشان انتظاری نادرست است. درنتیجه، ادله کنونی نخواهد توانست دادرس را به‌ واقعیت امر رسانده و تنها ابزاری برای فصل خصومت است. آن‌گاه نظامی شکل می گیرد که در آن، همه افراد ذی مدخل در دعوا، از جمله طرفین و قاضی و...، با توجه به موقعیتی که دارند از ادله بهره می‌گیرند. پس باید ازاین‌رویکرد در تفسیر احکام یاری گرفت.