«قاعدۀ موجه و مدلل بودن رأی داور» (مفهوم، مبنا و ضمانت اجرا)
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی شیراز
2 دانشجوی دکتری گروه حقوق، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
doi
10.22059/jlq.2020.282852.1007234چکیده
داوری بهعنوان یکی از جایگزینهای حلوفصل اختلاف با رسالت کاستن از حجم دعاوی قابل طرح در دادگاه، کاستن از هزینههای حلوفصل اختلاف، صرفهجویی در زمان و... است. تحقق رسالتهای یادشده منوط به کیفیت مطلوب رسیدگی و صدور رأی در فرایند داوری است. داوری مطلوب اساساً در رأی داوری متبلور میشود و از لوازم رأی کارامد «موجه و مدلل بودن» آن است؛ شرطی که قانونگذار ایران بدان توجه کرده است (مادۀ 482 ق.آ.د.م.)، اما در خصوص این الزام قانونی ابهاماتی مطرح میشود که در این پژوهش درصدد پاسخگویی بدانها هستیم. از آنجا که قانونگذار در رأی قاضی «مستند و مستدل» بودن را شرط دانسته است، این مفهوم با «موجه و مدلل» بودن بهعنوان الزامی برای رأی داوری، چه نسبتی دارد؟ آیا مبانی موجه و مدلل بودن رأی قاضی در رأی داوری وجود دارد؟ ضمانت اجرای موجه و مدلل نبودن رأی داوری چیست؟ در نهایت رویکرد قواعد داوری تجاری بینالمللی در این زمینه چیست؟ بهنظر میرسد که نقض قاعدۀ مدلل و موجه بودن رأی داوری بدون ضمانت اجرا نیست و این ضمانت اجرا هم بر پایۀ مفهوم «رأی» و اجزای تشکیلدهندۀ آن استوار است.
