اثر تاریخ‌ کاشت بر عملکرد، اجزای عملکرد و پروتئین دانه ژنوتیپ‌های مختلف کینوا (Chenopodium quinoa Willd.) در شرایط آب‌وهوایی جیرفت

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

4 مربی، ‎بخش‎ ‎تحقیقات‎ ‎علوم‎ ‎زراعی‎ و‎ ‎باغی،‎ ‎مرکز‎ ‎تحقیقات،‎ ‎آموزش‎ ‎کشاورزی‎ ‎و‎ ‎منابع‎ ‎طبیعی‎ ‎جنوب‎ ‎استان‎ ‎کرمان،‎ ‎سازمان ‏تحقیقات،آموزش‎ ‎و‎ ‎ترویج‎ ‎کشاورزی،‎ ‎جیرفت،‎ ‎ایران

doi
10.22084/ppt.2023.27449.2095
چکیده

کینوا گیاهی یک‌ساله متعلق به خانواده تاج‌خروسیان با قدرت سازگاری بالا به شرایط محیطی نامطلوب، عملکرد قابل‌قبولی در محیط‌های مختلف دارد. به‌منظور تعیین مناسب‌ترین تاریخ کاشت و ژنوتیپ کینوا، آزمایشی به‌صورت اسپلیت‌پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه‌ی پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی جیرفت، در سال زراعی 99-1398 اجرا گردید. سه تاریخ کاشت اول شهریور، بیستم شهریور و دهم مهرماه، به‌عنوان فاکتور اصلی، و ده ژنوتیپ‌ مختلف کینوا شامل Red Carina، Titicaca، Giza1، Q12، Q18، Q21، Q22، Q26، Q29 و Q31، به‌عنوان عامل فرعی، لحاظ شدند. نتایج نشان داد بیش‌ترین مقدار صفات ارتفاع بوته (9/122 سانتی‌متر)، تعداد پانیکول در بوته (18 عدد)، تعداد سنبله در پانیکول (1/12 عدد)، زیست‌توده (9760 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد دانه (3/4243 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد پروتئین (3/374کیلوگرم در هکتار) مربوط به‌ ژنوتیپ Q12 در تاریخ کاشت اول (1 شهریور) بود، ژنوتیپ‌های Q26 و Q29 برای بیش‌تر صفات موردبررسی ازجمله عملکرد دانه، با ژنوتیپ Q12 تفاوت معنی‌دار آماری نداشتند. به‌طورکلی به‌ترتیب کاشت سه ژنوتیپ‌های Q12، Q26 و Q29، به‌دلیل داشتن عملکرد بالاتر و ویژگی‌های رشدی مطلوب‌تر، در تاریخ کاشت اول شهریور تحت شرایط مشابه این تحقیق قابل پیشنهاد است، هرچند که برای نتایج قطعی‌تر، تکرار تحقیق لازم و ضروری می‌باشد.