اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر تولید شیکوریک اسید در کاهوی موجدار (Lactuca undulata)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

2 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

3 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22084/ppt.2023.27350.2092
چکیده

کاهوی موجدار (. (Lactuca undulata Ledebگیاهی یک‌ساله از خانواده Asteraceae است. یکی از ترکیبات مهم این گیاه شیکوریک اسید است که در صنایع دارویی و غذایی از اهمیت زیادی برخوردار است. مطالعه حاضر به‌منظور بررسی اثر تنش خشکی بر رشد و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه کاهوی موجدار انجام شده است. به این منظور گیاهچه‌های 45 روزه به‌مدت 7 روز تحت تیمار خشکی با پتانسیل 0، 3/0-، 6/0-، 9/0- و 2/1- بار (با استفاده از پلی‌اتیلن گلیکول 4000) استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد که با افزایش تنش خشکی گیاهان به تدریج پژمرده شدند. بیش‌ترین میزان وزن خشک و تر ریشه و برگ، وزن کل گیاهچه‌ها، فنل کل ریشه و برگ، فلاونوئید کل برگ، قند محلول ریشه و برگ، پروتئین محلول ریشه، و فعالیت آنزیم پراکسیداز ریشه در تیمار با پتانسیل خشکی 6/0- بار مشاهده شد. بالاترین میزان فلاونویید کل ریشه و فعالیت پراکسیداز برگ در تیمار با پتانسیل خشکی 9/0- بار مشاهده شد. میزان پروتئین محلول ریشه با افزایش تنش خشکی به‌تدریج افزایش یافت. میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در هر دو نمونه ریشه و برگ با افزایش تنش خشکی کاهش معنی‌داری را نسبت به شاهد نشان داد. نتایج حاصل از آنالیز HPLC نشان داد که تنش خشکی با پتانسیل 6/0- و 9/0- بار سبب افزایش معنی‌دار در میزان شیکوریک اسید ریشه نسبت به شاهد شده است. درمجموع داده‌های حاضر نشان داد که تیمار خشکی با پتانسیل 6/0- بار سبب بهبود فاکتورهای رشد و افزایش میزان متابولیت‌های ثانویه آن می‌شود.