فرشتگان حافظ اعمال در سورۀ قاف بازخوانی آیات با تاکید بر انسجام متن
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه معارف اسلامی، دانشکدۀ الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران،
2 دانشیار، گروه معارف اسلامی، دانشکدۀ الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jqst.2023.362193.670216چکیده
در آیات 29-16 سورۀ قاف عباراتی در مورد وسوسۀ انسان و احاطه علم خداوند به احوال انسان در دنیا و آخرت ذکر شده که زمینهساز برخی اختلاف نظرات تفسیری شدهاست. به نظر میرسد که پیشفرضهایی که به خاطر روایات متعددی که در شرح این آیات و دو فرشته موکل وجود دارد، برخی مفسران و مترجمان را دچار سوءبرداشت در فهم آیات کرده است. پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که آیا آیات سوره قاف در کتب تفسیری به نحو جامعی تبیین شده است؟ روش این مقاله، تحلیلی انتقادی با رویکرد انسجام متن است. بنابراین با مشخص نمودن نقاط اختلاف نظر و بررسی اقوال مختلف و تأکید بر انسجام آیات، تبیینی سازوار از این آیات ارائه میگردد. بر اساس یافتههای پژوهش، باید گفت بر خلاف قول مشهور، منظور از واژه متلقیان در سورۀ قاف، دو فرشتۀ کاتب حسنات و سیئات نبوده بلکه مراد دو جنبه الهی و نفسانی انسان است که در حال تخاصم در حالت حدیث نفس هستند و این تخاصم در روز قیامت با همان ابعاد به شکل دیگری ظهور پیدا میکند. به این ترتیب باید گفت که این بخش از سورۀ قاف، تصویری منسجم از جنبۀ دنیوی و اخروی وسوسه درونی انسان و آگاهی خداوند متعال به جزئیات آن، ارائه میدهد.
