فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران با پاره‌ای تردیدها و انکارهای ناشی از اصل پنجاه‌وشش قانون اساسی روبروست. مرددین مدعی‌اند در قانون اساسی ایران، حاکمیت ملی محلی نداشته و مفهوم حاکمیت الهی مندرج در اصل پنجاه‌وشش، در چارچوب حقوقی اصل پنجاه‌وهفت تجلی‌ یافته و کلیه نهادها را منحل در اراده مطلق ولی فقیه کرده است. گروهی از مخالفان و گروهی از هواداران جمهوری اسلامی در اجزای این انکار و تردید هم‌دل‌اند. به نظر می‌رسد چنین انکار و تردیدی، مطالعه نظام جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حقوق اساسی را ممتنع می‌کند. سید محمد هاشمی اصل پنجاه‌وشش را حاکی از ابتنای این نظام بر حاکمیت ملی ‌دانسته است. اگرچه او در کتاب حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران به این ایده نپرداخته، اما با تفکیک ولایت مطلقه فقیه به‌عنوان نظریه دولت اسلامی از ولی فقیه به‌عنوان یکی از اجزای حکومت، پیش از دیگران مسیر مطالعه حقوق اساسی ایران را گشوده است. در این مقاله با یک مطالعه‌ دگماتیک دکترین، این راه‌گشایی متقدم هاشمی در قیاس با سایر شارحین را برجسته کرده‌ایم. به تناسب این راه‌گشایی، کوشیده‌ایم تقریری از اصل پنجاه‌وششم قانون اساسی را بسط دهیم. هم‌چنین به ایراد قائل نبودن  امام خمینی به قانون اساسی نوشته پاسخ دهیم.