پیش بینی تغییرات یخبندان شهر زابل بر پایه شبیه سازی مدل گردش عمومی جو
نویسندگان
1 دانشیار اقلیم شناسی دانشگاه سیستان وبلوچستان
2 دانشیار اقلیم شناسی دانشگاه سیستان وبلوچستان
3 دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی دانشگاه سیستان وبلوچستان
doi
10.22111/jneh.2013.2454چکیده
هدف این پژوهش، شبیه سازی پیامدهای تغییر آب و هوا بر پدیده یخبندان در ایستگاه زابل است. برای رسیدن به این منظور، روش مقایسه و انتخاب بهترین مدل برازش داده شده به سری توسط مدلهای گردش عمومی جو بکار گرفته شد. نخست دادههای ایستگاه همدید زابل در دوره آماری (2008 - 1966) با مقیاس روزانه فراهم شد، سپس دادههای مدل گردش عمومی جو در دو دوره جداگانه2004 - 1988 و 2039 - 2010 برای تهیه یک سناریوی تغییر اقلیم برای این ایستگاه استفاده گردید. پس از تهیه سناریوی پایه با انتخاب چهار مدل کاربردی از مدلهای گردش عمومی جو شامل HADCM3، BCM2، HADGEMو NCPCM به ارزیابی این مدلها با دو روش آماری پرداخته شد. یعنی محاسبه بایاس و خطای مطلق هر مدل و نیز مقایسه میانگین و انحراف معیار برای هر یک از مدلهای به کار گرفته شده جهت تولید دادههای روزانه تا سال 2037 گردید. پس از انتخاب بهترین مدل، دادههای مصنوعی برای دوره اقلیمی آینده و نیز ویژگی یخبندانهای زابل برای دوره اقلیمی آینده پیشبینی شد. نتایج پژوهش نشان داد که در دوره اقلیمی آینده مؤلفههای دمایی نسبت به دوره گذشته افزایش خواهد یافت. افزایش بیشینه دما»برای فصول بهار و پاییز بیش از فصول زمستان و تابستان خواهد بود. «کمینه دما» نیز بیشترین میزان افزایش دما در نیمه سرد سال از آگوست تا فوریه مشاهده میگردد. دامنه یخبندان در دوره اقلیمی مشاهده شده که مدت آن 6 ماه است و از نوامبر تا آوریل تداوم دارد ،در دوره اقلیمی آینده این مدت به 5 ماه کاهش پیدا میکند و دامنه آن از نوامبر تا مارس میباشد. نتایج تحلیل انواع یخبندان نشان داد که در هر سه نوع یخبندان، سریها نا ایستا میباشند. در یخبندانهای ضعیف جهت روند آن افزایشی و در یخبندانهای متوسط و شدید جهت روند کاهش میباشد. افزایش تعداد یخبندانهای ضعیف و کاهش نوع متوسط و شدید برای ایستگاه زابل بیانگر حساسیت یخبندان نسبت به پدیده گرمایش جهانی میباشد.