بازشناخت کارکرد قرینههای لفظی در فهم حدیث از دیدگاه شیخ انصاری
نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
2 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
3 دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.
doi
10.22059/jqst.2024.361070.670203چکیده
حدیث، زمانی میتواند مورد استناد قرار گیرد که با نقد و ارزیابی، صدور آن از معصوم ثابت گردد. شیخ انصاری همانند دیگر فقیهان شیعه با تشکیل خانوادههای حدیثی در جایجای مباحث فقهی از قرائن مختلف برای رسیدن به مراد واقعی امام بهره میبرد. ایشان در تراث فقهی خود به قرائن فراوانی، توجه کرده است. قرینهها از جهات گوناگونی قابل تقسیم هستند و بر طبق یک تقسیمبندی گاهی از جنس لفظ و کلام هستند که آن را قرینه لفظی مینامند و گاهی از جنس لفظ و کلام نیست که بدان قرینه مقامی میگویند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی به این نتیجه رسیده است که در نگاه شیخ انصاری بررسی قرینههای لفظی در فرآیند فهم حدیث تأثیر بسزایی در فهم مراد واقعی معصوم دارد؛ ایشان برای تحصیل ظهور و دستیابی به مراد جدی امام، در تراث فقهی ـ اصولی خود، از قرائن لفظی متنوعی ـ مانند تخصیص، تبیین، حکومت و ورود، تعلیل، سیاق، تقابل، سوال راوی، فهم و تفسیر نخستین راوی، عنوان باب حدیث، امر عقیب حظر، تمثیل ـ استفاده کرده است.