حقوق مالیاتی و ماهیت حقوقی سهام شرکت‌ها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشتة حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jlq.2020.272920.1007156
چکیده

 ماهیت عینی یا دینی سهام و سهم الشرکة شرکت‌ها محل اختلاف حقوقدانان است. مقررات قانونی، در این خصوص ناکافی عمل کرده‌اند. برخی حقوقدانان، سهام را حقی دینی دانسته و به‌تبع، قرارداد انتقال آنها را، انتقال طلب می‌دانند. رفع ابهامِ ماهیت حقوقی سهام هدف این تحقیق است. تبیین و توجیه وضع مالیات بر سهام از دریچة ماهیت دینی آنها محل ابهام است. منشأ وضع مالیات بر سهام، درآمدِ ناشی از کسب‌وکار اقتصادی است (مواد 17، 34، 119 تا 123، 143 و 143 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم). چنین معنایی موجد ضرورت انتقال سهم به‌عنوان مالی مستقل و یکپارچه است. مطالعاتکتابخانه‌ای و فیش‌برداری از منابع مبنای اصلی این تحقیق است. درگیری موضوع تحقیق با مسائلی همچون اخذ مالیات در ارگان‌های مالیاتی تحقیقات میدانی را از طریق ارتباط با ارگان‌های مذکور و مشمولان مالیات موجب شده است.به‌عنوان نتیجه، مباحث مذکور علقة مالکیتِ عینی را تبیین‌کنندة رابطة سهم و صاحب سهم دانسته‌اند. انتقالِ طلب به کسب درآمد به معنای فوق منجر نمی‌گردد تا منشأ وضع مالیات باشد. وضع مالیات بر سهام جز در قالب انتقال یک مال عینی امکان‌ناپذیر است، ازاین‌رو سهام شرکت‌ها ماهیتی عینی دارند.