چالش حقوق کیفری ایران با آزادی بیان شهروندان

نویسندگان

1 گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

3 گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

doi
10.22099/jls.2023.44568.4792
چکیده

آزادی بیان یکی از ارزشمندترین حق‌ها در نظام‌های حقوقی-سیاسی توسعه‌یافته و مردم‌سالار است که از حق­های بنیادین و اصل­های پایه‌ای است. مسئله مهم در اجرای این حق، عدم تعیین محدودیت‌ها و آسیب­پذیری آن از سوی حکومت و کارگزاران آن است. این مقاله از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی بوده و با بررسی اسناد، قوانین و مقرره‌ها کوشش شده است، نسبت حقوق کیفری ایران با آزادی بیان شهروندان تحلیل شود؛ برای دستیابی به این منظور با نگاهی به اسناد بین‌المللی و قانون اساسی ایران و سایر مقررات مرتبط، رویکردهای حامی و ناقض آزادی بیان در حقوق کیفری ایران بررسی شده است. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که قانون‌گذار ایران در قانون اساسی درک کاملی از آزادی بیان به ‌عنوان حقی مستقل و اصلی حقوقی برای همه شهروندان با تمامی مصادیق آن ندارد و به همین سان در قوانین کیفری هم مواردی از نقض و نقص آن دیده می‌شود. در قانون مجازات اسلامی حمایتی کلی از جنبه‌هایی از آزادی بیان وجود دارد، اما این تضمین‌ها کافی و همه‌سویه نیست.