فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توزیع ماده خشک در اندام‌های رویشی و زایشی و عملکرد دانه 11 هیبرید آفتابگردان در شرایط مختلف رطوبتی در کرج طی سال‌های 1391 و 1392 ارزیابی شد. به این منظور سه آزمایش جداگانه شامل آبیاری پس از 60، 120 و 180 میلی‌متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس A به‌ترتیب برای شرایط آبیاری مطلوب، تنش متوسط و شدید در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان دادند که افزایش ارتفاع تأثیر مثبتی بر عملکرد دانه داشت. ارتفاع گیاه در شرایط تنش متوسط 1/10 درصد و در شرایط تنش شدید 2/17 درصد در مقایسه با آبیاری کامل کاهش یافت. نقش وزن ساقه بر عملکرد دانه بیش از وزن طبق بود. در شرایط آبیاری مطلوب گیاهان ساقه‌های قطورتری تولید کردند و امکان انتقال ماده خشک بیش‌تری را به دانه‌ها مهیا کردند. اما در تنش شدید که اندازه طبق‌ها کاهش یافت، بخش عمده ماده خشک در توسعه طبق به مصرف رسید. بالاترین نسبت وزن دانه به طبق از تنش متوسط به‌دست آمد. افزایش نسبت تخصیص ماده خشک دانه به طبق در شرایط تنش شدید سبب رشد خطی تعداد و وزن دانه شد. عملکرد دانه در شرایط تنش متوسط و شدید به‌طور متوسط به میزان 18 و 33 درصد کاهش یافت. هیبرید برزگر با حفظ تعداد دانه و وزن دانه در شرایط تنش از بالاترین عملکرد دانه برخوردار بود. ارزیابی حساسیت و تحمل به خشکی نشان داد که شاخص‌های تحمل به خشکی، میانگین حسابی و هندسی عملکرد همبستگی مثبت و معنی‌داری با عملکرد دانه در سطوح تنش داشت و با توجه به شاخص‌ها، هیبریدهای برزگر و سانبرو برتر سایر ارقام و هیبریدها بودند.