بررسی اثر شوری و اسید سالیسیلیک روی برخی پاسخ‌های مورفولوژیکی، بیوشیمیایی و میزان اسانس در گیاه دارویی نعنا فلفلی (Mentha piperita L.)

نویسندگان

1 استاد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22084/ppt.2022.24595.2049
چکیده

با توجه به نقش اسید سالیسیلیک در ایجاد مقاومت به تنش‌های محیطی، این پژوهش در دانشگاه فردوسی مشهد به‌منظور ارزیابی اثر این ترکیب در شرایط آبیاری با آب‌شور بر روی گیاه دارویی نعنا فلفلی انجام شد. در این آزمایش گلدانی، اثر اسید سالیسیلیک در پنج غلظت (0 (صفر)، 5، 10، 50، 100 پی‌پی‌ام) و شوری (کلرید سدیم) در سه غلظت (0 (صفر)، 75، 125 میلی‌مولار)، در یک آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با 15 تیمار و 3 تکرار موردبررسی قرار گرفت. بررسی اثر ساده شوری نشان داد که با افزایش شوری، میزان آنتوسیانین و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی افزایش یافت. این در حالی‌ بود که تعداد روز تا گل‌دهی، ارتفاع ساقه، تعداد شاخه‌های جانبی، سطح برگ، وزن خشک بخش هوایی، و نسبت برگ به ساقه به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. اثر ساده شوری هم‌چنین باعث کاهش درصد و عملکرد اسانس گردید. بین غلظت­های مختلف اسید سالیسیلیک و شوری برهم‌کنش معنی‌داری از نظر تأثیر بر تعداد شاخه‌های فرعی، وزن خشک بخش زیرزمینی، وزن خشک بخش هوایی، نسبت ریشه به اندام هوایی و درصد اسانس مشاهده شد. هم‌چنین، اثر ساده تیمار اسید سالیسیلیک بر تأخیر گل‌دهی و کاهش ارتفاع بوته معنی‌داری بود. تیمار اسید سالیسیلیک باعث کاهش درصد اسانس گردید. این در حالی بود که این تیمار توانست از کاهش عملکرد اسانس به‌طور معنی‌داری جلوگیری کند. از این‌رو، تیمار اسید سالیسیلیک توانست اثرات احتمالی منفی حاصل از تنش شوری را کاهش دهد.