تأثیر نگرش شرح الاخبار بالاخبار و عرضۀ حدیث بر حدیث در فهم روایت «اعرفوا الله بالله»
نویسندگان
1 استادیار، گروه حدیث دانشگاه قرآن و حدیث، تهران، ایران.
doi
10.22059/jqst.2023.347624.670057چکیده
روایت «اعرفوا الله بالله» از جمله روایات مشکل و کانون توجه دانشوران، بهویژه فلاسفه، عرفا و محدثان به شمار میرود. پذیرش مراد ظاهری این حدیث، مستلزم دور و تسلسل خواهد بود و نیز تصحیفهای رخداده در اسناد، پیچیدگی سندی را، بر ابهام محتوایی، افزوده است. از اینرو، روایت مذکور در زمرۀ احادیث مشکل جای دارد. این پژوهش برخلاف پژوهشهای همعرض، از نگاه دانشهای حدیثی سعی دارد به ارائۀ راه حل بپردازد. محدثان بهتمامی، صرفاً با رویکرد پذیرشی، شش معنا از روایت ارائه میدهند، تا از دشواری آن بکاهند. حال آنکه توجه به مفهوم حدیث با نظر در روایات همخانواده و هممضمون و عرضۀ متن حدیث به سایر احادیث، خود کلید گشایندهای در فهم حدیث، و نقد و بررسی دیدگاههای مطرح است. ارائه و ترجیح نظریۀ الهیات سلبی و تنزیهی و شناخت خدا با توجه به نفی صفات، از دستآوردهای پژوهش حاضر با رویکرد شرح الاخبار بالاخبار است.