تحلیل رابطة سطح انتظارات از دولت و تمایل جوامع محلی به اقدامات پیشگیرانه در برابر مخاطرات (مطالعة موردی: نواحی روستایی شهرستان نیشابور)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشجوی دکتری رشتة جغرافیا و برنامه‏ریزی روستایی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22059/jhgr.2021.289932.1008015
چکیده

امروزه، تأکید بر مدیریت ریسک و اجرای اقدامات پیشگیرانه به ‏عنوان اساسی ‏ترین رویکرد در ادبیات مدیریت بحران مطرح است. اما تحقق این فرایند، به‏ویژه در جوامع روستایی و با جلب مشارکت جوامع محلی به انجام‏دادن اقدامات پیشگیرانه تحت ‏الشعاع عوامل و موانع بسیاری است که سطح انتظارات جوامع محلی از دولت و وابستگی به آن برای مدیریت بحران و اثرهای آن یکی از مهم‏ترین این عوامل است. بنابراین، در پژوهش حاضر به تحلیل تأثیر انتظارات از دولت بر میزان تمایل جوامع محلی به مشارکت در انجام‏دادن اقدامات پیشگیرانه در برابر سوانح طبیعی با روش توصیفی- پیمایشی و با ابزار پرسش‏نامه پرداخته شده ‏است. به ‏منظور سنجش هدف و تحلیل داده ‏ها، از آزمون‏ های تی تک ‏نمونه ‏ای، همبستگی پیرسون، آزمون رگرسیون خطی، و آزمون تحلیل واریانس یک ‏طرفه استفاده شده ‏است. پژوهش حاضر به لحاظ ماهیت کاربردی و از لحاظ نوع تحقیقات توصیفی- تحلیلی است. بر اساس نتایج به‏ دست‏ آمده، در منطقة مورد مطالعه میزان تمایل روستاییان به اقدامات پیشگیرانه پایین ‏تر از سطح متوسط است. در حالی که سطح انتظارات مردم از دولت در برابر سوانح طبیعی بسیار بالاست. همچنین، ضمن تأیید ارتباط بین این دو متغیر، تأثیرگذاری متغیر انتظارات روستاییان از دولت بر عدم تمایل جوامع محلی به اقدامات پیشگیرانه در برابر سوانح طبیعی با میزان ضریب 38 درصد تبیین و تأیید می‏شود. از سویی، بر اساس نتایج به‏دست‏آمده، تمایل به اقدامات پیشگیرانه در بین روستاییانی که واکنش ترجیحی آن‏ها در برابر سوانح بر اساس مستندات و آرشیو تجربة آن‏هاست بیشتر از سایر روستاییان است.