فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نسخۀ خطّی گلستان مورّخ 713 هـ. ق. کتابخانۀ غازی خسروبیگ سارایوو، پس از نسخۀ کلیّات کتابخانۀ سلطنتی منسوب به خطّ یاقوت مستعصمی (668 ه. ق.) و نسخۀ کلیّات کتابخانۀ فرهنگستان علوم تاجیکستان (691 تا 726 ه. ق.)، سومین نسخۀ تاریخ‌دار گلستان در دنیاست. به دلیل تردیدهایی که در اصالت دو نسخۀ مقدّم بر این نسخه وجود دارد، تأیید اصالت محتوایی نسخۀ سارایوو می‌تواند آن را در جایگاه نخست نسخه‌های موجود قرار دهد. مقالۀ حاضر با هدف ارزیابی ویژگی‌های محتوایی این نسخه، به بررسی برخی از ضبط‌های ویژۀ آن و مقایسۀ آن با آنچه در تصحیح‌ها و نسخه‌های دیگر گلستان آمده‌ است، پرداخته ‌است. بدین منظور ابتدا مقاله‌هایی که دربارۀ نقد و بررسی تصحیح‌های موجود گلستان نوشته شده‌است، انتخاب و سپس ضبط‌های نسخۀ سارایوو با ضبط‌های مورد بحث در آن نوشته‌ها سنجیده شد. در گام بعدی ضبط‌های ویژۀ نسخۀ سارایوو که از نظر نویسندگان تفاوت‌هایی با ضبط‌های مشهور داشت، استخراج گردید. در ادامه، همۀ داده‌ها با ضبط نسخه‌ها و چاپ‌های گوناگون مطابقه داده شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بیشتر ضبط‌های این نسخه، در سنجش با اصول تصحیح و نگاه منتقدان، ضبط‌های اصیل و قابل اعتنا به شمار می‌آیند و این نسخه را می‌توان چونان نسخه‌ای کهن و اصیل، اساس تصحیح‌های آتی کتاب گلستان قرار داد.