بررسی شیوههای ایجاد جادوی مجاورت در مجموعۀ طفلی به نام شادی سرودۀ شفیعیکدکنی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
3 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
4 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
doi
10.22054/ltr.2024.74503.3731چکیده
درک لایههای پنهان در متن با استفاده از نشانهها مشخص میشود. نشانهها متشکل از یک صورت آوایی (دال) و یک تصور مفهومی (مدلول) هستند که بهتنهایی معنا و مفهومی را بیان میکنند. شیوة هماهنگی و توازن آوایی موجود در میان کلمات، معنی تازه میآفریند؛ بدین معنی که موسیقی ایجادشده از رهگذر وحدت یا تضاد صامت ها و مصوت های کلمات با مفهوم موردنظر شاعر هماهنگی و مطابقت دارد. شفیعی کدکنی، جادوی مجاورت را موسیقی پنهان میان واژهها و آواها میداند که با جناس و سجع نمایان میگردد. جادوی مجاورت بهواسطه موسیقی پنهان، قدرت جذب پیام نهفته در متن را افزایش میدهد. هدف پژوهش حاضر بررسی شیوههای ایجاد جادوی مجاورت در مجموعه شعری «طفلی به نام شادی» اثر شفیعیکدکنی است. روش انجام پژوهش بهصورت توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا به روش کتابخانهای انجامشده است، در این مطالعه جامعه آماری را گاه مصراع، گاه بیت و گاهی سطرهای شعر تشکیل میدهند که با نرمافزار spss مورد تحلیل قرارگرفته است. یافتههای تحقیق نشان میدهد شفیعی کدکنی با استفاده از آرایههای ادبی مانند واجآرایی، جناس، سجع و ترکیبهای تابعی در سرودههایش به ایجاد جادوی مجاورت در اشعار خود پرداخته است و در این راستا بیشترین کاربرد ادبی «جادوی مجاورت» در این مجموعه «واجآرایی» و بیشترین کاربرد معنایی بعد از واجآرایی، «القای احساس» است. بر این اساس به نظر میرسد جادوی مجاورت در نیرومند کردن موسیقی اشعار دکتر شفیعی جایگاه بسیار والایی دارد.
