بررسی تأثیر تاریخ‌های کاشت تأخیری برخصوصیات زراعی برخی ارقام زمستانه کلزا در کرمانشاه

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران

2 استاد موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 دانشیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران

4 استادیار، گروه مهندسی کشاورزی، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.22084/ppt.2022.20153.1956
چکیده

تاریخ کاشت یک عامل مهم مدیریتی در تولید محصولات کشاورزی تلقی می‌شود و تغییر آن بر رشد و عملکرد گیاه کلزا اثرگذار است. به‌منظور بررسی اثر تاریخ‌های کاشت تأخیری روی برخی خصوصیات فنولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد دانه ارقام کلزا، آزمایشی به‌صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب طرح بلـوک‌های کـامل تصادفی در سـه تکرار طی دو سـال زراعی 1394-1393 و 1395-1394 در ایستگاه تحقیقاتی اسلام‌آباد غرب انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل دو تاریخ کاشت به‌عنوان عامل اصلی (15 و 25 مهر) و پنج رقم کلزا (نفیس، نیما، اکاپی، نپتون و الویس) عامل فرعی بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب داده‌ها نشان داد که اثر سال، رقم و تاریخ کاشت و اثرات متقابل آن‌ها بر اکثر صفات موردبررسی معنی‌دار بود. مقادیر به‌دست‌آمده در اکثر صفات در تاریخ کاشت 15 مهر بیش‌تر از 25 مهر بود. بیش‌ترین تعداد خورجین در بوته (1/214 خورجین)، دانه در خورجین (31/25 دانه) و عملکرد دانه (6793 کیلوگرم در هکتار) متعلق به رقم نیما در تاریخ 15 مهرماه بود. هم‌چنین بالاترین وزن هزاردانه (61/3 گرم) از تاریخ کاشت 15 مهر و رقم نپتون به‌دست آمد. بیش‌ترین ارتفاع بوته نیز در هر دو سال اجرای آزمایش مربوط به تاریخ کاشت 15 مهرماه بود. با توجه به شرایط آب‌و‌هوایی در سال‌های اجرای آزمایش مقادیر بیش‌تر صفات موردبررسی در سال دوم بیش‌تر از سال اول بودند. در پایان می‌توان گزارش کرد که با افزایش تأخیر در کاشت کلزای زمستانه رشد و عملکرد این گیاه کاهش می‌یابد و اینکه رقم نیما در شرایط کشت تأخیری عملکرد قابل قبولی داشت.