فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به تحلیل رؤیاهای رمان «جزیرة سرگردانی» اثر سیمین دانشور بر پایة نظریات کلاریسا پینکولا استس، روانکاو پسایونگی، اختصاص دارد. خواب و رؤیا به‌مثابه پدیده‌ای پر رمز و  راز از دیرباز موضوع تعمق بشر بوده است. با ظهور علم روانشناسی نوین دوران جدیدی از بحث دربارة معانی رؤیاها و چگونگی بروز تصاویر آن­ها در خواب مفتوح شد. یونگ و شاگردانش با تأکید بر اهمیت رؤیاها باعث گسترش بی‌سابقة علاقه به این موضوع شدند و پیوند محکمی با حوزة نقد آثار ادبی یافتند. ادبیات یکصد سال گذشته جهان از این تحولات تأثیر پذیرفتند، و ادبیات معاصر ایران نیز از این تحولات برکنار نبوده و شاهد ورود رؤیاها به انواع داستان‌ها بوده است. یکی از نویسندگانی که برای نمایش اندیشه و احساس شخصیت‌ها به شگرد رؤیا متوسل شده، سیمین دانشور است. با وجود نقدهای بسیاری که دربارة آثار دانشور صورت گرفته و به‌رغم بسامد بالای رؤیاهای داستان‌هایش، بررسی آنها انگشت‌شمار بوده و هیچ تحلیل مجزایی مطابق آرای پسایونگی‌ها و استس از این رؤیاها در دست نیست و از این نظر این جستار کاملاً نوست. این مقاله با روش توصیفی - ‌تحلیلی و با هدف دستیابی به درک ژرف‌تر این رمان کوشیده رمز نمادهای دو رؤیای اصلی آن را بگشاید و اهمیت آن­ها را در خط کلی داستان نشان دهد. در پایان نتیجه گرفته شد که این رؤیاهای کهن‌الگویی بخش ناگسستنی داستان بوده و نکات مهمی را در رابطه با شخصیت‌های داستان به دست داده‌اند و همین وجود آنها را ضروری ساخته است.